loading...

مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد

بازدید : 44
يکشنبه 18 شهريور 1403 زمان : 10:45


اسم شهر آبادان را که می شنویم، شماره تلفن مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد ناخود باخبر به حافظه نفت و پالایشگاه دارای شهرت آن میفتیم. آبادان بعداز اهواز مهمترین شهر استان خوزستان میباشد که وقتی امروزی ترین شهر خاورمیانه بوده میباشد و رزرو مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد اکنون آیتم معدود لطفی قرار گرفته میباشد. درین شهر اثرها تاریخی و بناهای زیبایی وجود داراست که از با ارزش آدرس مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد ترین جای های جالب خوزستان به شمار می‌روند اما شناخته گردیده نیستند. یکی زیباترین مسجدهای عالم مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد در آبادان جای دارد و هنر معماری هندی را به وضوح میتوانید در مسجد رنگونی ها ملاحظه کنید.

مسجد رنگونی ها یکی‌از گران بها ترین مساجد استانهای جنوبی میباشد که در آن گلدسته های مرتفع، کاشی کاری های زیبایی که در ایجاد کرد کلیه مساجد به فعالیت رفته میباشد، گنبد بلندمرتبه طلاکوب گردیده، تراس های بلند و دیگر تزئیناتی که اینک در مساجد کشور‌ایران وجود داراست، مطرح وجود ندارد البته همچنان زیباترین مسجد جنوب جمهوری اسلامی ایران میباشد. مسجد رنگونی ها در شهر آبادان شما‌را با معماری هندی آشنا خواهد کرد و این مسجد به جهت مدل معماری خاصی که دارااست، از سایر ساختمان های آبادان تماما متمایز میباشد. مسجد رنگونی ها در آبادان مشابه به دیگر مساجد کشورمان وجود ندارد و حتی احساس مسجد را به شما نمی دهد اما یکی‌از دارای اسم و رسم ترین جاذبه های توریسم خوزستان میباشد.
مسجد رنگونی ها یکی‌از با ارزش ترین مساجد استانهای جنوبی میباشد که در آن گلدسته های مرتفع، کاشی کاری های زیبایی که در تشکیل داد همگی مساجد به شغل رفته میباشد، گنبد والا طلاکوب گردیده، تراس های بلند و دیگر تزئیناتی که اینک در مساجد جمهوری اسلامی ایران وجود دارااست، مطرح وجود ندارد اما همچنان زیباترین مسجد جنوب کشور ایران میباشد.

یک مسجد با مدل و متد هندی چرا در آبادان؟
مسجد رنگونیها که به آن مسجد رانگونی ها هم گفته میگردد، مرتبط با عصر قاجار میباشد و در بخشها مرزی کشور‌ایران واقع شد‌ه‌است. البته قصه مسجد رنگونی ها چیست؟ تاریخ جنوب کشورمان با نفت گره خورده میباشد و قصه تشکیل داد مسجد رنگونی های آبادان هم با نفت در زمینه ی میباشد. وقتی که انگلیسی ها کشف کردند که در شهرهای جنوبی کشور ایران قابلیت کسب نفت وجود دارااست، به‌این شهر رفتند. آنان آغاز می بایست یک پالایشگاه گرانقدر در‌این شهر ساخت و ساز می کردند تا بتوانند برای صادرات نفت، اسکله ای در‌این رودخانه بسازند.

پس از این که پالایشگاه تاسیس شد، هندی ها و پاکستانی های متعددی بدین شهر آمدند تا بیزنس و بیزنس داشته باشند. اولی گروهی که به جمهوری اسلامی ایران هجرت کردند، کارگران برمه ای بودند که در پالایشگاه نفت درگیر به شغل بودند. تعداد متعددی از این اشخاص مسلمان بودند و اما ادیان دیگر هم حضور داشتند. کارگران مسلمانها هندی، برمه ای و پاکستانی که در اطراف این پالایشگاه حضور داشتند، نیاز به محلی برای عبادت داشتند و به همین مراد، عملیات تشکیل داد مسجد رنگونی ها در آبادان بوسیله کارگران و معماران پاکستانی و هندی استارت شد و در حوالی رودخانه کارون در سال ۱۲۹۱ عملیات تشکیل داد شروع و در سال ۱۲۹۹ تمام شد.

کارگرانی که در‌این پالایشگاه نفت فعالیت می کردند، این مسجد را با هزینه فردی خودشان ساختند و اطمینان داشتند با این شغل نماز قرائت و عبادت کردن در‌این محل برای شان حلال خواهد بود و حتی صواب هم خواهد داشت. تعمیر و محافظت این مسجد بر ذمه کمپانی نفت بود. از آن جایی که‌این مسجد یک کدام از زیباترین مسجدهای جنوب بود، به راحتی به یکی‌از دوست داستنی ترین مساجد تبدیل شد.

مسجد رنگونی4

مسجد رنگونی ها بعداز قاجار
این مسجد در زمان پهلوی اولیه هم رونق داشت و در آن نماز جماعت برگزار می‌شد. بعد از انقلاب اسلامی و با آغاز هشت سال نبرد تحمیلی، به خیال و خاطر وجود این مسجد در بخشها مرزی، زخم های متعددی مشاهده کرد و نماز تلاوت در آن تعطیل شد. بعداز مبارزه هم بخش های مصدوم را ویران کردند و تغییراتی هم در ساختمان اساسی شکل گرفت. سال ها آن‌گاه این مسجد آیتم بازسازی و تجدید بنا قرار گرفت و اکنون تحت عنوان یکی اثرها ملی کشور ایران شناخته میشود. امروزه موزه سندها تاریخی و خطی شهر آبادان هم در‌این مسجد دایر شد‌ه‌است.
این مسجد در زمانه پهلوی اولیه هم رونق داشت و در آن نماز جماعت برگزار می‌شد. بعداز انقلاب اسلامی و با آغاز هشت سال مبارزه تحمیلی، به خیال وجود این مسجد در بخش ها مرزی، زخم های متعددی مشاهده کرد و نماز تلاوت در آن تعطیل شد.

مسجد رنگونی5

برابری شیعه و سنی در مسجد رنگونیها
اشخاصی که‌این مسجد را سازه کردند سنی بودند ولی با این اکنون در برخی بخش های این مسجد جای هایی برای قرار دادن مهر و تسبیح درنظرگرفته شده میباشد تا شیعیانی که در آبادان حضور دارا هستند هم بتوانند در‌این مسجد نماز بخوانند و عبادت نمایند. باطن این مسجد شیعه و سنی در کنار هم نماز می خواندند و عبادت می کردند و همین سبب ساز شد تا مسجد رنگونی ها در آبادان تحت عنوان نمادی از دوستی در بین مذهب ها متعدد شناخته خواهد شد.

مسیر دسترسی به مسجد رانگونی های آبادان
فعلا گردش گر های متعددی صرفا برای دیدن این مسجد به آبادان مهاجرت می نمایند و به یک کدام از دوست داستنی ترین جاذبه ها تبدیل شد‌ه‌است. برای تماشای این تاثیر تاریخی بایستی به استان خوزستان و شهر آبادان بروید و در خیابان امام مسجد رنگونی ها را مشاهده کنید. این مسجد در اروند کنار، روبروی انبار دارویی پالایشگاه نفت جای دارد.
باطن این مسجد شیعه و سنی در کنار هم نماز می خواندند و عبادت می کردند و همین سبب ساز شد تا مسجد رنگونی ها در آبادان تحت عنوان نمادی از دوستی دربین مذهب ها متفاوت شناخته گردد.

بازدید : 34
شنبه 17 شهريور 1403 زمان : 10:22


مسجد تاریخانه دامغان، تاثیر تصویب‌گردیده در فهرست اثر شماره تلفن مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد ها ملی جمهوری اسلامی ایران یکی سابق ترین مساجد کشور ایران بوده و در جنوب شرقی شهر دامغان واقع گردیده‌است.

کاشی_مسجد
تاریخچه مسجد تاریخانه
ایجاد کرد مسجد دامغان را در کهن ترین مجال ممکن، یعنی جلوس رزرو مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد اولی خلیفه عباسی در سال ۱۳۲ ق و سلطنت هارون الرشيد از ۱۷۰ تا ۱۹۳ ق، یعنی نزدیک به وسط قرن دوم هجری می قدرت تصور کرد.

مسجد_تاریخانه_دامغان
پلان و ساختار مسجد تاریخانه
طرح کلی نقشه مسجد تاریخانه مسجـد درزمینی آدرس مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد به مساحت ۶۲ × ۷۰ متر بـنـا شـده میباشد که مشتمل بر بخشهای پایین میباشد:

قسمت نخستین مسجد تاریخانه
زمینی میباشد، از بقایای مسجد اول، بـه شـكـل مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد مسـتطيل و دربرگیرنده دو ورودی، یکی از در ضلع غربی و دیگری در ضلع جنوب، که با سه پلکان به صحن زیرزمین مسجد متصل میشود. اثرها چهارستون متصـل به دیوار ضلع غربی، شرقی و شمالی جای‌دارد، کـه نـشـانـگـر مـسـقـف بـودن ایـن بـخـش در عصر نخستین آن میباشد مساحت داخلی این قسمت ۱۴ × ۲۰ متر میباشد.

قسمت دوم مسجد تاریخانه
در غرب نصیب نخستین مسجد تاریخانه، راهرو دیرین که از شمال بوسیله یک در چوبی و دو سـکـوی پـهـن بـه بـنـا مـتصـل مـی شـود، بـه چـشـم میخورد. ایـن راهرو ۲۰ متـرطـول و چهار متر پهنا داراست. در راهروی دیگری نیز که راهرو را به صحن جديد وصل می نماید، در قسمت غربی این نصیب قراردارد. ایـن منـاره و راهرو از دیرین ترین قسمت های سازه به شمار می‌آیند. مناره نام برده ۱۰۵ پله داراست و بلندی داخل منار ۳۱ متر و خارج آن از سـطـح زميـن حـدود ۳۲ متر میباشد.

نصیب سوم مسجد تاریخانه
قسمت سوم مسجد دامغان تالار کهن و سرپوشیده زمستانی آن میباشد. به ارتفاع ۱۴ و پهنا ۹/ ۳۰ متر، که در جنوب غربی قراردارد. سقف سازه، در جهت ارتفاع به دو قسمت ضربی تقسیم شد‌ه‌است که اساس های هر قسمت بر روی چهار ردیف مکعب مستطيل یک اندازه و برابر هـم قـرار داراست. قـطـر هـر ردیف ۱/ ۳ متر میباشد.

ردیف نخستین مقابل در ورودی، مدخل را به دو نصیب تقسیم می نماید، که اکنون یکی آن‌ها مسدود میباشد. بنـظـر می‌رسد که قسمت شمالی سازه یک در و نصیب جنوبی نیز در دیگری داشـتـه، و بیان کننده در شمالی به زنان و جنوبی به مردان تخصیص داشته میباشد.

در نصیب جنوبی مسجد تاریخانه ، مقابل هر ردیف یک ردیف دیگر هم جای دارد که متصل به دیوار جنوبی میباشد. در میان هریک از ستـونهای متصل به دیوار طاقچه ای جای‌دارد. در ضلع غربی نیز در میان یک قسمت دو طاقچه و در نصیب دوم آن، به مکان دو طاقچه یک طاقچه و محراب قراردارد تمام بـنا بـا خشت تزیین شد‌ه‌است و سبکی بی آلایش دارااست.

مسجد-تاریخانه-دامغان
قسمت چهارم مسجد تاریخانه
قسمت چهارم مسجد تاریخانه تحت عنوان وسیع ترین حیاط سابق سازه جلوه می نماید که یک شـبـسـتـان بـلـنـد میباشد، با دو دهنه در کـنـار شبستان بلندمرتبه این‌شیوه معماری اسلامی اهل ایران از عهد و پیمان سلجوقیان توشه دیگر در کشور ایران متداول شـد. پیشتـر ایـن شـیوه در عـهـد ساسانـی مـتـداول بود. بالاسر شبستان مهم و تعالی، مکان خالی کتیبه ای قراردارد، البته خیر کاشی داراست خیر جهانگرد و محققی از آن گزارش داده میباشد.

شبستان والا مسجد تاریخانه از روش ستونهای مکعب مستطیل و ضخیم به ایوانهای جنبی متصل میباشد. در کناره شمال غربی و جنوب غربی سازه ، ایـن ایوانـهـا به وضوخانه و قسمت زمستانی متصل میشود. ستونهای مکعبی صورت، در ضلع شمالی و جنوبی متصل به دیوارند. در مجمـوع، این ایوانها و شبستان، توسط شش ردیف آزاد مکعبی صورت و ده ردیف متصل به دیوار، صورت هلالی آجری شبستان و دهانه های متصل به آن را تحمل می نمایند .

قسمت پنجم مسجد تاریخانه
این نصیب از مسجد دامغان با دقت به نقشه هـمکف سازه می‌تواند ادامه قسمت اولیه بـاشـد، که در زیرزمـیـن و بـخـش شـرقـی بـنـا قرار گرفته میباشد این نصیب مسجد ویرانه ای بوده میباشد که توسط میرزا محمدخان سپهسالار مرمت شد‌ه‌است. این مسجد عبارت میباشد از یک شبستان و یک صحن.

شـبـسـتـان مسجد تاریخانه هـجـده طـاق خوانچه پوش و ده ردیف مربع آجری دارااست. «ارتفاع شبستان چهل و سه گام ( ۲6 متر) و پهنا بیست و سه گام ( ۱4 متر)، و قبله به حیثی کـج اسـت کـه بـایـد رو بـه ضـلـع طـرف يـمـن ايـسـتـادو نماز گزارد. و در همین ضلع محرابی میباشد، در شبستان چندین بخاری تشکیل‌شده و صحنی که مرحوم سپهسالار برای مسجد سازه کرده، نـاتمـام مـانـده میباشد.

گچبری مسجد تاریخانه نا تمام میباشد و فقط محراب و قسمت جنوب غربی صحن گچبری گردیده‌است. گچبری محراب الهام گرفته از شبستان الجايتو جامع اصفهان میباشد، که به صورت سنتی تا قسم قاجاریه تکرار می‌شد. نظیر محراب این مسجد در جامع بسطام شاهرود نیز تکرار گردیده‌است.

مسجد_تاریخانه_دامغان
قسمت ششم مسجد تاریخانه
این نصیب از مسجد دامغان ، تا سال ۱۳۴۰ هـ.ش مخروبه بود، که به کوشش همسایه و معماران محلی همانند حاج علی اصغر مرشدی احیا شد. مـسـجـد در صحنی به مساحت ۶۹۵ / ۵ متر و در ساخته شد. ایـن مسجد، به استثنای چهارستون باریک حمل کننده نورگیر که به صورت گنبد مسجدالاقصی تشکیل‌شده ردیف امتداد بازار قدیم شهر، ایجاد شده است.

در نصیب غرب مسجد تاریخانه ایـن صـحـن توالت و وضوخانه مسجد جای‌دارد، که بوسیله یک درب ورودی به نصیب چهارم متصل میشود در شمال این نصیب نورگیری قرار گرفته میباشد که چندین پنجره به بازار دارااست. نصیب زنانه مسجد به طور بالکن میباشد و در قسمت شرقی جای‌دارد.

چهار در گرانقدر بوسیله سه پلکان صحن داخلی را بـه حـیاط مـتصـل می نماید در جنوب غربی ساختمان دری جای‌دارد که سازه را به صحن نصیب چهارم متصل می کند.

بازدید : 34
پنجشنبه 15 شهريور 1403 زمان : 10:22


در معماری اسلامی مساجد از مهم ترین اثر ها و ابنیه محسوب مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد می گردند و مسجد شافعی کرمانشاه که به مدل معماری مساجد ترکیه ایجاد شده است، یکی زیباترین و باشکوه‌ترین مساجد کشور‌ایران می باشد که در آدرس مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد کرمانشاه قراردارد. این مسجد اهل تسنن که یک شاهکار تاریخی میباشد، از اماکن جالب کرمانشاه به شمار می‌رود و گردشگران متعددی برای تماشای زیبایی آن بدین شهر مسافرت می‌نمایند.

درین نوشته‌علمی قصد داریم به معرفی رزرو مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد مسجد شافعی و خصوصیت‌های آن بپردازیم. در‌صورتی‌که شما هم اپلیکیشن مهاجرت به کرمانشاه و بازدید از این مسجد تاریخی را دارید با ما هم پا باشید. شماره تلفن مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد

مسجد شافعی کرمانشاه1
فهرست این مقاله [اکران فهرست]

تاریخچه مسجد شافعی
در سال ۱۳۲۴ در محل کنونی این مسجد یک زائرسرا وجود داشت که با عملکرد و یاری تنی چند از مردمان نه و خداپرست اهل سنت، به سرپرستی حاج ملا سید حسین مسعودی خریداری شد. ملا سید حسین و خیرین بعداز سپری شد 1‌سال برنده به تاسیس مسجد جامع شافعی شدند و از آن فرصت تا به‌ اکنون مسجد در درحال حاضر بازسازی و گسترش میباشد. امروزه درین مسجد بیشتر مراسم‌ مذهبی برگزار می گردد و صرفا در بنای نو مسجد که در کنار بنای کهن و به مدل مساجد ترکیه تشکیل‌شده،‌ نماز اقامه می‌نمایند. مسجد شافعی‌ها از سال ۱۳۲۶ خورشیدی تا به امروز محل اقامه نماز عبادی سیاسی آدینه اهل تسنن در کرمانشاه میباشد.

معماری مسجد شافعی
مسجد جامع شافعی بسیار مختلف با مساجد دیگر جمهوری اسلامی ایران میباشد، چون معماری این مسجد به مدل عثمانی میباشد. بنای نخستین این مسجد با خشت و چوب ساخته شد و در تشکیل داد آن از معماران، مهندسان، استادان و کارگران ساکن کرمانشاه استعمال شد و فقط در تشکیل داد نمای کاشی کاری این مسجد از معماران اصفهانی امداد دریافت شد. امروزه بنا این مسجد فلزی میباشد و از نوع سیستم طاق ضربی ایجاد شده است و این مسجد ۱۰۶۰ متر زیربنا داراست که در تشکیل داد آن از معماری اسلامی الهام گرفته شد‌ه‌است.

تزیینات داخلی مسجد
نمای داخلی مسجد دارنده گچبری‌های بی‌نظیری میباشد که با نشانه‌ها قران کریم ومهربان تزیین گردیده‌اند. همینطور در درون مسجد می‌اقتدار ردیف‌های کلفت و کتیبه‌های متفاوت به خط طغری را مشاهده نمود.

تزیینات بیرونی مسجد
نمای بیرونی آن با سنگ تراورتن سپید پوشیده گردیده و مسجد از گنبد و مناره دیرین و دو مناره بی آلایش طلایی رنگ به طول تقریبی ۹ متر ساخته شده میباشد.

مسجد شافعی کرمانشاه
گنبد و مناره های مسجد
گنبد و نیم گنبدهای کلان بلند و پایدار، مناره‌های قلمی نوک تیز و فضای مرکزی مرتفع تحت گنبد مسجد شافعی از معماری زیبای مساجد میهن زیبای ترکیه الگوبرداری گردیده است. یکی‌از ۳ مناره این مسجد، سابق و ۲ مناره دیگر معمولی و طلایی رنگ میباشند.

فضاها و شبستان های مسجد
فضای داخلی مسجد دارنده شبستان‌های زنانه و مردانه، فضاهای کفش‌کن و تقسیم، کتابخانه، آبدارخانه و فضاهای جانبی میباشد. شبستان مهم که در ضلع شمالی سازه قرار گرفته میباشد، دارنده نیم طبقه‌ای با پنج ردیف میباشد. محراب مسجد نیز در ضلع جنوبی شبستان واقع گردیده و از سنگ مرمر سپید با کناره سنگ مرمر سیاه تاسیس شده است.

دورتادور فضای داخلی مسجد پنجره هایی قراردارد که سبب می گردند نورپردازی جالبی را دید و یک احساس بی صدا و ادب خاصی را در فضای مسجد ساخت می‌نماید.

وضعیت مکانی مسجد شافعی
مسجد جامع شافعی در مر کز شهر کرمانشاه و در راسته بازار اساسی شهر قرار گرفته میباشد. میتوانید از روش میدان جوانشیر و یا این که بازار مهم، به مسجد جامع دسترسی پیدا فرمائید. برای رفتن به مسجد شافعی می‌توانید از حمل و نقل همگانی به کار گیری نموده و یا این که با وسیله نقلیه فردی به آنجا بروید و از پارکینگ‌های اختصاصی درنظرگرفته شده سود ببرید.

داده ها بازدید مسجد شافعی
ساعت بازدید مسجد شافعی کلیه روزه از ۱۰ صبح تا ۶ بعدازظهر میباشد و برای بازدید از آن نظیر همگی مساجد دیگر، نیازی به پرداخت هزینه وجود ندارد. حدود ۱ ساعت برای بازدید از این مسجد باشکوه کافی میباشد.

به جهت آب و هوای معتدل کرمانشاه، شایسته ترین فرصت برای مهاجرت به‌این شهر تاریخی و بازدید از مسجد شافعی فصل بهار، فصل تابستان و فصل پاییز می باشد. هنگام بازدید از این شاهکار معماری اسلامی اعتنا داشته باشید که به‌عامل وجود حالت امنیتی قابلیت و امکان فیلم‌برداری از باطن مسجد نیست، اما اذن عکاسی به شما داده می گردد و می توانید عکس‌های زیبایی تصویب فرمائید.

بازدید : 34
سه شنبه 13 شهريور 1403 زمان : 10:06


مسجد جامع عتیق یا این که مسجد جامع در شهر شیراز واقع شد‌ه‌است. این مسجد در قلب شماره تلفن مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد شهر شیراز، در اطراف بازار و محله‌های دیرین شهر واقع شد‌ه‌است. مسجد جامع عتیق یا این رزرو مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد که مسجد جامع شیراز که به مسجد جمعه نیز دارای اسم و رسم میباشد، یکی‌از جاذبه‌های توریسم استان عجم در شهر شیراز محسوب میشود. این مسجد، سابق‌ترین مسجد شیراز میباشد و در شرق بقاع پادشاه‌لامپ واقع شد‌ه‌است. ورودی این مسجد از باطن تراس بقعه پادشاه‌لامپ گشوده آدرس مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد می شود.

پرواز داخلی و فرنگی الی گشت

مسجد جامع عتیق شیراز کجاست؟
مسجد جامع عتیق در شرق بقاع فرمان روا‌لامپ قرار گرفته میباشد. چهت نیل به‌این مسجد مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد میتوانید از خودروی فردی یا این که وسایل نقلیه همگانی به کار گیری فرمایید. مجاورت‌ترین پایانه مترو بدین جای ، پایانه زندیه میباشد؛ البته مسجد از این پایانه چندین کیلومتر مسافت دارااست و می‍‌توانید از اتوبوس یا این که آژانس چهت نیل به آن به کارگیری فرمائید. خلال این اتوبوس‌هایی که از خیابان لطفعلی‌خان زند می‌گذرند، رویکرد دیگری برای دسترسی به‌این مقصد میباشد. درین نحوه می بایست فی مابین بلوار زینبیه و چهارراه مشیر پیاده گردید.

مسافرت به شیراز با ارزش های اعتقاد نکردنی تور شیراز الی گشت

معماری مسجد جامع عتیق شیراز
مسجد جامع عتیق شیراز به‌تیتر یک کدام از نمادهای معماری اهل ایران شناخته می گردد. این مسجد به توصیه حاکمان صفویه در عصر قرن ۱۲ میلادی تاسیس شده است. یکی خصوصیت‌های معماری این مسجد، به کارگیری از خشت سفالی در دیوارها و سقف‌هاست که به آن زیبایی و شکوه خاصی بخشیده میباشد. همینطور، مسجد جامع شیراز دارنده ردیف‌ها و بناهای قشنگ اختصاصی میباشد که از تزیینات هنرمندانه‌ای برخوردارند. این مسجد همینطور دارنده ایوان بزرگی میباشد که با اکران زیبای آب‌نماها و باغچه‌های گل‌وگیاه زینتی، زیبایی فضای فرنگی را کامل شدن می‌نماید. این مخلوط زیبای معماری داخلی و فرنگی، مسجد جامع شیراز را به یک کدام از جاذبه‌های توریسم اساسی شیراز تبدیل نموده است.

مسجد جامع عتیق

تاریخچه مسجد جامع عتیق شیراز
بر طبق جستجو‌های باستان‌شناسی، این مسجد بر روی بقایای یک عبادتگاه کهن (احتمالاً آتشکده) ایجاد شده است و حتی نقشه بنای گذشته نیز در پیاده سازی مسجد تأثیرگذار بوده میباشد. این عبادتگاه سابق به زمانه قبل از اسلام گشوده می شود، ولی به جهت محدودیت‌های جستجو‌ها، نمی‌قدرت با اعتقاد مشخص و معلوم کرد که به کدام عصر تاریخی وابستگی دارااست. تشکیل داد مسجد جامع عتیق در روزگار حکومت عمرو لیث صفاری، دو‌مین فرمانروای سلسله صفاریان، یعنی میان سال‌های ۲۶۵ تا ۲۸۷ هجری قمری شکل گرفت. این سازه در طی تاریخ خویش به صورت مکرر تعمیرات و نوسازی گردیده است و اکثری از این تعمیرات سابقه دار تاریخی قابل‌توجهی می‌باشند.

عمر مسجد جامع عتیق شیراز به چه هنگامی بازمی‌شود؟
مسجد جامع عتیق شیراز یک کدام از سابق‌ترین مساجد کشور ایران میباشد و عمر آن به عصرٔ ساسانی (حدود ۱۴۰۰ سال پیش) بازمی‌شود. این مسجد در حین تاریخ به‌مراتب مرمت و بسط‌یافته میباشد، البته قسمت‌هایی از ساختار اساسی و ارکان معماری سابق هنوز هم نگهداری گردیده‌اند. به‌تیتر یکی نمادهای فرهنگی و معماری شیراز، مسجد جامع عتیق شاهکاری از هنر و معماری کشور‌ایران باستان و اسلامی میباشد و مقام ویژه‌ای در تاریخ و تمدن این حیطه داراست.

دارالمصحف مسجد جامع عتیق درگذشته چه مکانی بوده میباشد؟
درگذشته، بخشی از مسجد جامع عتیق به‌تیتر “دارالمصحف” یا این که “منزلٔ مصحف” مورداستفاده قرار می‌گرفت. دارالمصحف یک جای منحصر به فرد برای مراقبت و مراقبت کتاب ها مقدس قرآن بود. این جای معمولاً باطن مسجد و در اطراف محل نمازگزاری واقع میشد تا قاریان و عموم بتوانند به قرائت و رسیدگی در قرآن مقدس پرداخته و از آن استعمال نمایند. دراین جا، ورژن‌های قرآن و کتاب ها فقهی دیگر حفظ می‌شدند و از روش آن‌ها به برگزاری مراسم شرعی و فراگیری فقهی نیز پرداخته می شد. مسجد جامع عتیق به‌تیتر یک راس فرهنگی و مذهبی در شیراز شناخته شد‌ه‌است. این مسجد به جهت وجود دارالمصحف و کتابخانه‌ای گران قدر از جاذبه‌های توریسم و زیارتی برای گردشگران و زائران شیراز به شمار میاید.

در‌این مسجد، به‌خصوص در ماه‌های مذهبی و محرم و صفر، مراسم‌های فقاهتی و سوگواری برگزار می‌گردد که با حضور جمعیت متعددی از عموم همپا میباشد. این مسجد همینطور به‌تیتر یک جای اساسی برای دعا و عبادت برای مسلمان‌ها شیرازی و بازدیدکنندگان فرنگی میباشد.

بازدید : 38
يکشنبه 11 شهريور 1403 زمان : 9:58


تاریخچه مسجد گوهرشاد
در طول پیشین به طور تقریب زمانی که تیموریان حکومت می کردند، تشکیل داد شماره تلفن مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد اکثر سازه ها به دست شایسته ترین معماران شکل می گرفت. گوهرشاد دختر امیر غیاث الدین ترخانی یک کدام از پادشاهان گرانقدر زمان تیموری بود، رزرو مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد او هنگامی که ۱۶ سال داشت با شاهرخ که فرزند ارشد تیمور و جانشین وی بود وصلت کرد.

این بانوی پر اسم و رسم و گرانقدر در سال ۸۱۸ قمری امرکرد که‌این مسجد تاریخی آدرس مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهدو سیاسی را سازه نمایند چون وی زنی بسیار مذهبی و پاکدامن بود که عشق و علاقه اکثری به ائمه اطهار داشته میباشد. قصد وی از تشکیل داد مسجد گوهرشاد این بود که بعداز مرگش اورا همین جای دفن نمایند. گوهرشاد در جریان قیام میرزا ابوالقاسم بابر و مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد کارشکنی گروهی از سیاستمداران در هرات، هنگامی که ۸۸ سال داشت به قتل رسید.

این مسجد قشنگ در حین های متنوع و بارها به جهت کارداران انسانی و طبیعی صدمات بسیار متعددی چشم میباشد؛ از جمله در سال ۱۸۰۴ بر تاثیر زلزله تراس مقصوره صدماتی به آن وارد شد که آیتم تجدید بنا قرار گرفت. هم اینگونه در سال ۱۳۳۰ هجری قمری بر تاثیر گلوله باران روس ها، تراس و گنبد های مسجد صدمه دیدند و بعد از مدتی مجدد آن را گزینه بازسازی و مرمت قرار دادند.

نا گفته نماند که در سال ۱۳۳۹ گنبد تراس مقصوره جهت مرمت مهم و بی نقص تخریب شد و پایین حیث یک مهندس دارای اسم و رسم به اسم عباس آفرنده و معمارهای اهل ایران با رعایت به عبارتی خصوصیت های کهن و نگه داشتن خصوصیات مهم استارت شد و در سال ۱۳۴۱ بازسازی آن نقطه پایان یافت، در به عبارتی موقع بود که سنگ های آزاره باطن تراس مقصوره نیز گزینه ردوبدل قرار گرفت و با سنگ های مرمر کف حیاط پوشیده شد.

ضمن این ها، در سال ۱۳۴۵ دور و بر ساقه گنبد با کاشی معرق کتیبه ای تزیین شد. اسم گوهرشاد در دو نصیب با کاشی معرق پیاده سازی شد‌ه‌است، یک کدام از در قسمت بالایی در نقره ای که به دارالسیاده وصل میگردد و دیگری بر روی کتیبه تراس مقصوره که با خط بسیار زیبای شاهزاده بایسنقر آن را هک کرده اند. در قسمت میانی آن کتیبه ای به نام محمدرضا امامی مو جود میباشد.

گنبد مسجد گوهرشاد در طول سال جاری ها ۴ توشه در زمینه ی تعمیر و مرمت قرار گرفته میباشد. مدل ایجاد کرد مسجد گوهرشاد به نحوه ۴ ایوانی است. لازم به ذکر میباشد که اشخاص تولید کننده مسجد گوهرشاد به طور تقریب حدود ۱۲ سال از قدمت خویش را پای تولید این مسجد گذاشتند تا شایسته ترین و با شکوه ترین مسجد در مملکت را بسازند.

نقشه و معرفی قسمت های متفاوت مسجد گوهرشاد مشهد

نقشه و معرفی قسمت های متفاوت
مسجد گوهرشاد مشهد ذیل بنایی حدود ۹ هزار و ۴۰۰ متر مربع دارااست و در قسمت جنوبی آرامگاه امام رضا واقع گردیده و به رواق های دار الحفاظ و دارالسیاده آن متصل میباشد. صحن آن ۲۸۰۰ متر مربع حجم دارااست و بنای مسجد مشتمل بر ۷ شبستان و ۴ حیاط وسیع میباشد.

بخش های متعدد مسجد را گنبد منزل پشت حیاط مقصوره با شبستان های ۱ طبقه به هم متصل می نمایند. تراس شمالی حیاط دارالسیاده اسم دارااست و حیاط جنوبی به حیاط مقصوره دارای شهرت میباشد. حیاط غربی حیاط روحانی بهاءالدین و حیاط شرقی را حیاط
اعتکاف اسم گذاری کرده اند.

تراس مقصوره مسجد گوهرشاد مشهد
تراس های مرتفع و مجلل مسجد در اضلاع آن به طور قرنیه یک دیگر تولید گردیده اند و از مثال مهمترین حیاط های مسجد اهل ایران که هنرهای بسیار گوناگونی در آن به عمل رفته، حیاط مقصوره میباشد، که حدود ۵۰۰ متر مربع مساحت و ۳۷ متر ارتفاع دارااست و جزء گرانقدر ترین حیاط این مسجد به‌حساب می‌آید. این حیاط در میان حیاط محراب مسجد قرار گرفته که درست شده از سنگ مرمر به طور یک دست میباشد.

فی مابین مقرنس کاری های آن کتیبه ای وجود داراست و بر قسمت بالایی این تراس گنبد مسجد واقع گردیده‌است. از سایر اجزای حیاط، منبری میباشد که اینک به اسم منبر مالک الزمان شناخته میگردد و آن را از چوب گلابی و گردو ساخته اند و هنرهای منبت کاری بسیار زیبایی در ایجاد کرد آن به فعالیت رفته میباشد. این منبر بوسیله محمد نجار خراسانی هنرمند ناشناس زمان فتحعلی پادشاه قاجار ساخته شد و ابعاد این منبر بوسیله حیدر نیکنام گلپایگانی تعمیر و نوسازی شوید.

تراس معمولی مسجد گوهرشاد مشهد
بعداز معرفی تراس مقصوره، وهله به حیاط معمولی میرسد که به صورت دقیقی با این تراس قرینه و رو به قبله میباشد. تراس بی آلایش نیز مانند حیاط های دیگر زیبایی هنر اسلامی و به خصوص خوشنویسی را در خویش مکان داده میباشد. به عنوان مثال خصوصیت های دیدنی این سازه پیشانی آن میباشد که به نوعی کتیبه مزین گشته، که بازسازی این سازه وابسته به زمان پاد شاه عباس صفوی میباشد.

از سایر کتیبه های این تراس نشانه‌ها قرآن میباشد که در کفش داری ۱۱ و ۱۲ و همین طور پیشانی خویش حیاط حک شد‌ه‌است. امضای این اثرها خوشنویسی وابسته به محمدرضا امامی اصفهانی میباشد.

تراس بی آلایش مسجد گوهرشاد مشهد

حیاط شرقی مسجد گوهرشاد مشهد
این حیاط از مجال‌ های قبلی به تراس حاج حسن مشهور بوده میباشد. درحال حاضر حیاط شرقی متصل به رواق امام خمینی در صحن بقاع میباشد. این حیاط با کاشی هایی که با خط کوفی معلقی مندرج، مزین میباشد.

مثال های اول از بناهای هنری اهل ایران اسلامی مساجد ۴ ایوانی بوده البته بایستی بیان کرد که مسجد گوهرشاد شایسته ترین مثال برای مساجد ۴ ایوانی میباشد.

بازدید : 30
شنبه 10 شهريور 1403 زمان : 10:09


مساجد برای مثال بناهای گرانبها تاریخی هستند که متمدن عموم این خطه عجین مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد گردیده و همواره از سوی عموم گزینه اعتنا و احترام بوده و هنرمندان کوشیده ‌اند تا با تمامی مهارت و کاردانی خویش در تولید استحکام و زیبایی و فضای معنوی آن نقشی داشته باشند. و در واقع مسجد تاریخی تیم‌ای میباشد از هنرهای متعدد که از گذشتگان برای ما به یادگار باقی مانده میباشد. آدرس مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد برای شهر تاریخی تبریز و خصوصیت های مساجد تبریز هم می‌اقتدار به پیاده سازی مطلوب، محاسبات ظریف، اشکال بنا، ردیف‌های خوشگل و… اشاره نمود. به دنبال به بعضی از کهن ترین مساجد تبریز خوا هیم پرداخت.

مسجد مدرس و محصل
این مسجد در زمان حکومت چوپانیان به سال 742 ه‍.ق به فرمان رزرو مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد روحانی حسن چوپانی ملقب به علاء الدین (موسس حکومت چوپانیان) ایجاد شده است. این سازه از مساجد تبریز، در صدر به اعتبار کنیه روضه خوان حسن علائیه می‌خواندند البته زیرا تحریر کتیبه مسجد بوسیله خواجه‌عبدالله صیرفی کتیبه نویس مشهور آن زمان و شاگردش صورت گرفته آن‌گاه‌ها به مسجد معلم و فراگیر مشهور شد.

«این مسجد پس از ویرانی در زمین لرزه به شماره تلفن مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد وسیله عباس‌ میرزا نایب السلطنه تجدید بنا شوید و براساس کتیبه مرمرین کوچکی که روی دیوار شمالی مسجد نصب میباشد واپسین توشه در عصر قاجار در سال 1338 ه‍.ق بوسیله حاج محمد آقا اردبیلی تعمیر مهم شده است». این سازه از مساجد تبریز پلانی مستطیلی دارااست که از دو شبستان در دو طرف سازه تشکیل یافته که بخشی از آن شبستان ستوندار و قسمت دیگر دارنده فضای گنبدی و دارنده غرفه‌بندی میباشد.

ملامحمد امین حشری تبریزی در کتاب نوحه الاطهار می‌نویسد: «عمارت معلم محصل از علاءالدین [روضه خوان حسن‌بن تیمورتاش بن‌امیر چوپان میباشد که] دارای اسم و رسم به روضه خوان حسن خرد بوده و نام این عمارت علائیه میباشد و نام پادشاهی که در آن عمارت مرقوم میباشد. فرمانروا سلیمان میباشد که پسر محمد‌بن سکنه بن یشمت‌بن هلاکوخان‌بن چنگیز میباشد و آن عمارت در سنه‌اثنی و اربعین و سبعمائه (742) در پهنا یک‌سال به اتمام رسیده میباشد. و جز این از سلطنت اثری باقی نمانده، و خطی دو آن عمارت گردیده است. که چشم کاتب آسمان ها در عرصه خاک نظیرش مشاهده ننموده و آن خط خواجه بنده‌الله صیرفی میباشد و اینکه عمارت را معلم دانش آموز می گویند سبب ساز آنست که برخی از طرف شرقی عمارت را فراگیر صیرفی نوشته میباشد. مزاره امیر‌علی [چپ] (از کبار اصحاب میباشد) در‌این دیار که به شهیدگاه آوازه داراست و روز دو شنبه وقفه اوست. خواجه عبد و بنده‌الله صیرفی در چرنداب مدفون میباشد و کتاب عمارت خواجه رشید را نیز وی نوشته‌اند. و خط شریف وی در عمارات تبریز بسیار میباشد».
این مسجد در تقاطع خیابان‌های فردوسی و محققی (سه راه و روش امین) واقع گردیده است، و در سال 1348 تحت عنوان یک کدام از اثر ها ملی جمهوری اسلامی ایران به تصویب رسیده میباشد.

مسجد اسماعیل خاله اوغلی
«این مسجد در جانب جنوبی دالان مکتب طالبیه و متصل به دیوار شرقی مسجد جامع قرار گرفته میباشد. این مسجد که سابقاً به مسجد ملامحمدحسن پیشنماز دارای شهرت بوده ده ردیف سنگی قشنگ و هیجده گنبد ضربی آجری داراست. مدخل مسجد طاق کوچکی از خشت درنظرگرفته شده که در زیر آن و بالای در ورودی، آیه 18 سوره توبه به خط ثلث پررنگ گچبری گردیده‌است». «درین مسجد حاج میرزا عبدالعلی آقا پسر حاج میرزا محمد دارای اسم و رسم به بالا مجتهد یعنی مجتهد خرد که اخوی میزرا راستگو آقا مجتهد بوده، اقامه‌ی جماعت می‌نموده است».

بازدید : 290
پنجشنبه 8 شهريور 1403 زمان : 10:34


خصوصیت های معماری مسجد کبود تبریز
نحوه معماری مسجد کبود تبریز ارزشمند، تلفیقی از طرق معماری شماره تلفن مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد رایج در کشور ایران زمین به خصوص آذری و اصفهانی میباشد.
مسجد کبود از نظر فضاهای معماری از سردر، مناره ، گنبد و شبستان ساخته شده میباشد.
همینطور آرامگاه خانوادگی جهانشاه نیز در باطن مسجد مکان گرفته میباشد.این آرامگاه در قسمت جنوبی مسجد جای‌دارد و از دید بافت رزرو مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد ساختمانی و پیاده سازی، پیوندی ناگسستنی با مسجد داراست.
ساختمان های هر دو شبستان این سازه به طور تماما جدا از هم و با الگوهای ساختمانی مختلف برپا گردیده و فارغ از هیچ سیرتکامل هشت و گیری در کنار هم قرار گرفته اند.
ضمن موردها فوق الذكر محراب مسجد کبود که در واقع فصل مشترک شبستان ها آدرس مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد است، دربین تویزه های اساسی هر یکی‌از دو گنبد که از نوع پنج و هفت گفته ( ساده ) قرار میباشند قرار گرفته میباشد.
گنبد آجری مسجد کبود تبریز با ۱۷ متر دهنه و ۲۰ متر طول ، یکی‌از گرانقدر ترین اثرها مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد معماران اسلامی قرن نهم ه . ق میباشد که با الهام از مدل معماری عصر ایلخانی با خشت درست شده و میباشد.
الگوی ساختمانی مسجد کبود تبریز نیز مانند اکثری از مساجد شبستانی به طور چهار ایوانی با تراس مرکزی در نواحی مرکزی جمهوری اسلامی ایران است که به جهت آب و هوای سرد حوزه‌ ایوان مرکزی به گنبد منزل ای بلندمرتبه تبدیل گردیده است و می اقتدار اینگونه سود گیری نمود که معمار این سازه در غایت دقیق شدن و سوای هیچ سیرتکامل دخل و تصرفی در مثال های مورد قبول و جانور گذشته و تنها به خواسته انطباق با اقلیم شهر تبریز این شبستان تعالی را پیاده سازی نموده است.
ملات گزینه به کارگیری در تزئینات درون و بیرون مسجد کبود تبریز ساروج میباشد که متناسب با اقلیم سرد تبریز میباشد.
بیشتر مصالح مصرف شده در مسجد کبود خشت، سنگ، چوب می باشند که خلال برخورداری از گنجایش حرارتی بالا همه جزو مصالح بوم آوردهستند.
در تزئینات این سازه نیز از ملات ساروج، شفته آهک و کاهگل مستعمل میباشد که متناسب با اقلیم سرد شهر تبریز میباشند.
همینطور رنگ تیره ( لاجوردی ) کاشکاری به شغل رفته در سراسر نمای سازه سبب ساز جذب گرما از دور و بر خارج و جابجایی آن به باطن سازه می گردیده‌است.
در بنای مسجد گزینه استیناف پنج بازشو در هر مورد از ضلع های شرقی و غربی سازه وجود دارااست در مقابل بازشوهای نماهای شرقی و غربی سازه دیوارهای مشبک آجری تاسیس شده است.
دیوارهای مشبک هم باعث کاهش نفوذ جناح شرقی و هم باد سرد از باعث کاهش نور و روشنایی غیر مطلوب غرب از جناح غربی به باطن سازه می گردند.
همینطور سه بازشو در ضلع جنوبی سازه درنظرگرفته شده میباشد که به جز بازشوی نصیب بقعه ، دو بازشوی دیگر مسدود گردیده اند.
طاق جناغی در ورودی مسجد در میانه دیوار جنوبی صفه که دو متر از کوچه مقابل بلند خیس میباشد، درنظرگرفته شده در هر مورد از دیوارهای شرقی و غربی، طاقچه ای باند با پیاده سازی بدیع و گوشه مارپیچی دقیق تاسیس شده است.
عمده مصالح به عمل رفته در‌این سازه خشت میباشد. اما سنگهای ساختمانی نادری نیز در آن به فعالیت رفته میباشد.
از بقایای مسجد کبود تبریز مشخص می‌شود که آجرها با گچ بندکشی گردیده‌است.
صحن مربع صورت، حوضی برای وضو، شبستانهای گوشه و کنار برای درس و همینطور پناهگاه مستمندان، مسجد را تشکیل می دادند.
در نصیب جلوی صحن و رو به قبله، بنای اساسی مسجد به پا گردیده که محوطه ای محدود، پوشیده و مربع صورت میباشد.
مسافت مبنا های سقف ضربی آن ، ۱۲ متر میباشد که روی چهار مبنا یک محوطه مربع صورت قراردارد. در بخش بالای سازه گنبدی قرار داشته که از خشت درست شده بود که اما تخریب گردیده و اثری از آن بجای نمانده میباشد.
طبق شواهد، کف مسجد کبود با کاشیهای درخشان پوشیده گردیده بود . شبستان گران قدر مسجد نیز محاط به رواقهای به هم پیوسته میباشد و از سه سو با طاق نماهایی به رواقهای دور و اطراف خویش رابطه داراست.
معماری_مسجد_کبود
تزیینات مسجد کبود تبریز
ویژگی بارز و آوازه وافر مسجد کبود در کنار معماری ویژه تلفیقی و اعجاب انگیز آن بیشتر به خیال کاشیکاری معرق، تلفیق خشت و کاشی، اجرای نقوش پرکار و در توان معجزه آن است که زینت قسمت تمامی مقاطع داخلی و فرنگی سازه بوده میباشد.
در‌این مسجد در آمیختن رنگهای متفاوت و کاشیهای زیبای این مسجد نظم و آراستگی خاصی را به بنای آن داده که به نظر رنگ شناسی و تناسب رنگ نادر نظیر میباشد.
سقف لاجوردی مسجد کبود تبریز با طلا جواهرات تر و تمیز گردیده و جلوه و شکوه فوقالعادهای بدین سازه داده میباشد
مسجد کبود تبریز با گونه های خطوط خوب مانند ثلث، نستعلیق، نسخه ها و طرحهای بدیع هندسی و اسلیمی گزینه اعتنا ارباب ذوق وسلیقه و هنر میباشد.
تنوع و نازکی کاشی کاری و اشکال خطوط و نقش های به شغل رفته در آن و نیز زیبائی و هماهنگی رنگها به ویژه رنگ لاجوردی کاشی کاریهای معرق منجر گردیده است تا به فیروزه اسلام آوازه یابد.
بارزترین خصوصیت مسجد کبود و آوازه وافر آن با معماری ویژه تلفیقی و اعـجاب انگیزش بیشتر به جهت کاشی کاری معرق و تلفیق خشت و کاشی، اجرای نقوش پرکار و درتوان معجزه آن میباشد که زینت قسمت سطح های داخلی و فرنگی سازه میباشد.
در آرامگاه سازه، هنرمند، از کاشیهای شش ضلعی لاجوردی برای تزئین به کارگیری نموده است.
ازاره ها با تخته سنگهایی از کالا مرمر و با کتیبههایی حجاری گردیده به نقوش اسلیمی دقیق تزیین گردیده اند.
رمز در اساسی مسجد کبود تبریز با کاشی کاری معرق و کتیبههای به خط ثلث و تابلوهایی با خط کوفی دربرگیرنده سوره های قرآن از کاملترین مثال های معرق روزگار اسلامی به شمار می‌روند.
راز در مسجد کبود در زمین مرتفعی سازه گردیده و در بخش بالای آن قوس بیضی شکلی به چشم می خورد.
در دو طرف آن ردیف هایی متصل به سازه، به صورت مارپیچ بالا رفته و در بخش بالایی، هلال بیضی شکلی تشکیل‌شده میباشد.
تمامی این ردیف ها از کاشی با ارزش فیروزه ای رنگ قشنگ با نقش و نگارهای خوش نما پوشیده شد‌ه‌است.
سطح های داخلی رواق مسجد کبود تبریز از کاشی های رنگارنگ مستور میباشد این کاشی ها به طور قطعات خرد بریده گردیده و با مهارت تک تک چنان به هم متصل گردیده اند که گویی یک دست اند.
در نگارگری و ادغام رنگ ها به اندازه ای لطف و نازکی به فعالیت رفته که آدم، خویش را در قبال تابلوی بسیار بهتر مملو از سبزه و گل می بیند.
در کوتاهی از این سردر اساسی، به عبادتگاه گشوده می‌گردد، عبادتگاه مرکب از دو سالن گرانقدر میباشد که از یکدیگر متمایز و هر دو سابقا دارنده گنبد بوده میباشد.

بازدید : 36
چهارشنبه 7 شهريور 1403 زمان : 10:58

دسته خانقاه و حرم روحانی صفی‌الدین اردبیلی شاهکاری از هنر و معماری اهل ایران محسوب میشود که محل دفن روحانی صفی، فرمان روا اسماعیل و تنی چند از مالک‌منصبان زمان صفوی میباشد. مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد این موسسه منحصر در سال ۱۳۱۰ بین اثر ها ملی کشور ایران قرار گرفت و صرفا تاثیر تصویب جهانی اردبیل به شمار می‌رود که در سال ۲۰۱۰ میلادی (۱۳۸۹ هجری خورشیدی) در فهرست به جا مانده جهانی یونسکو به تصویب رسید. آدرس مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد بناهایی از سال ۷۳۵ تا ۱۰۳۸ هجری قمری (۷۱۴ تا ۱۰۰۸ هجری خورشیدی) در این شرکت تشکیل‌شده‌اند که از دید معماری، تزیینات، صندوق منبت و مشبک‌ قبور و غیره، شکوه معماری مذهبی از عصر ایلخانی تا صفوی را به اکران می گذارند. رزرو مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد برای شناخت بیشتر با این آرامگاه با ما یار و همدم گردید.
این شرکت خیر‌فقط محل تشییع جنازه فیس‌های سرشناس و مطرح به حساب می آید، بلکه معماری دیده‌نواز اهل ایران و تزیینات زیبایی نظیر کاشی‌کاری معرق، مقرنس، گچ‌بری، کتیبه‌هایی ارزشمند از اثرها میر عماد، میر قوام‌الدین و محمد اسماعیل (خطاطان نام دار زمان صفوی)، منبت‌کاری، نقره‌کاری، نگارگری، تذهیب و طلاکاری، نگارگری و غیره را به تصویر می کشد و از همین رو، جزو شاخص‌ترین بناهای تاریخی جمهوری اسلامی ایران محسوب میشود. شماره تلفن مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد یکی‌از اشیای ارزشمند حرم روحانی صفی با آوازه جهانی، فرش اردبیل میباشد که در موزه ویکتوریا و آلبرت لندن محافظت می‌گردد. در جریان پیکار‌های جمهوری اسلامی ایران و روسیه و سقوط اردبیل در زمان قاجار، نسخه ها خطی کتابخانه روضه خوان صفی‌الدین اردبیلی از کشور‌ایران بیرون شد و هم‌فعلا در موزه آرمیتاژ در سن‌پترزبورگ روسیه قرار دارا هستند.

آرامگاه روضه خوان صفی الدین اردبیلی در میدان بهتر قاپو اردبیل جای‌دارد. برای بازدید از بقاع می توانید با ماشین کرایه ای دربستی راهی آرامگاه گردید یا این که با استعمال از ماشین فردی به‌سمت محله بهتر قاپو جنبش فرمایید. پیش از وصال به مقصد به پندار مکان پارک باشید؛ چون به‌برهان استقبال زیاد گردشگران از آن، اکثر زمان ها مکان پارکی در خیابان‌های در حدود آن پیدا نمیشود.

ایوان حرم روضه خوان صفی
آرامگاه روضه خوان صفی‌الدین اردبیلی در ۶ ماه نخستین سال از هشت صبح تا ۲۰:۳۰ و در ۶ ماه دوم سال از هشت صبح تا ۱۷:۳۰ شغل می‌نماید. سرایت کووید 19 می تواند در ساعت کاری این شرکت اثر داشته باشد.

روضه خوان صفی الدین اردبیلی که بود؟
صفی‌الدین ابوالفتح اسحاق اردبیلی، اساس‌گذار خانقاه صفوی در اردبیل بود که به گذر زمان مجال رهروان بخش اعظمی به دست آورد. او در سال ۶۵۰ هجری قمری (۶۳۱ هجری خورشیدی) در کلخوران اردبیل دیده به جهان گشود و تصمیم به زهدو تقوا و ریاضت، روزه‌داری و شب‌زنده‌داری داشت. روحانی صفی بعضی وقت ها شاهد رویاها و مکاشفات صوفیانه بود و حتی به کوه سبلان میرفت تا با مردان خداوند ملاقات نماید.

مجسمه روحانی صفی اردبیلی
صفی‌الدین در سفرش به شیراز، شهرت روضه خوان خداترس گیلانی را می‌شنود و برای دیدار وی راهی گیلان می‌گردد. وی تا ۲۵ سال سپس، مرید و مقیم خانقاه خداپرست بود. در غایت بازهد گیلانی، صفی‌الدین را به‌تیتر جانشین خویش تعیین می‌نماید و بعد از درگذشت خداترس، او رهبری طریقت زاهدیه را برعهده می گیرد.

چندی سپس وی به محل تولد خویش برمی‌خواهد شد. روضه خوان صفی در بالا صرفا مزرعه‌ای خرد داشت که از پدرش به ارث برده بود؛ البته با ارتقاء شمار پیروانش، املاک زیادی وقف خانقاه می شود و او درآمد سرشار خویش را صرف فقرا، صوفیان، رهروان و بسط طریقت صوفیه می‌نماید. وی عاقبت در روز دوازهم محرم سال ۷۳۵ هجری قمری (۷۱۳ هجری خورشیدی) در سن ۸۵ سالگی چشم از عالم فرومی‌بندد.

بیشتر مورخان، اجداد او را از بنی هاشم مهاجر از حجاز به کردستان جمهوری اسلامی ایران می دانند. عبدالحسین زرین‌کوب در کتاب «جست‌و‌جو در تصوف کشور‌ایران» روضه خوان را سنی مذهب دانسته میباشد و می‌نویسد:

مذهب خویش وی (صفی‌الدین) تسنن و شافعی مذهب بود و با آنکه برخی اقوال و اشعار منقول از وی، از پشت گرمی بر محبت و مهر علی حاکی میباشد، این محبت علی با تسنن او که در تاریخ‌ها برای مثال حتی‌در «احسن التواریخ» بدان اشارت میباشد، تضاد و مغایرت ندارد. در مکتوبی هم که عبیدالله خان ازبک به پاد شاه تهماسب صفوی (سال ۹۳۶ هجری) می‌نویسد، گفته میشود که بابا وسیع شما، جناب مرحوم صفی مردی عزیز اهل سنت و جماعت بوده‌ میباشد.

بازدید : 293
دوشنبه 5 شهريور 1403 زمان : 12:40

شهر یزد او‌لین شهر خشتی دنیا و دومی شهر تاریخی بعداز ونیز ایتالیاست. مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد این شهر کویری با بادگیرها، مناره‌ها و معماری خاص خویش که متناسب با اقلیم کویری این ناحیه میباشد؛ آدرس مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد جذابیت متعددی برای گردشگران اهل ایران و فرنگی داراست. از این رو اکثری از گردشگران دنیا برای جستجو در‌این شهر کهن به کشور‌ایران هجرت می‌نمایند. رزرو مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد امارت‌ها و بناهای تاریخی یزد برای مثال آتشکده یزد، میدان امیر چخماق، زندان اسکندر، تیم گرمابه و بازارخان و... از شایسته ترین جاهای جذاب یزد محسوب می گردند. درین دربین، وجود مساجد دیرین و زیبای شهر یزد را هم نمی‌اقتدار نادیده گرفت. شماره تلفن مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد مسجد جامع یزد یکی کهن‌ترین و باشکوه‌ترین مساجد جمهوری اسلامی ایران میباشد که در مسافرت به یزد به طبع می بایست از آن دیدن فرمایید.

درباره مسجد جامع یزد

مسجد جامع یزد با عمر 900 ساله، یکی زیباترین و باشکوه‌ترین مساجد کهن کشور‌ایران به حساب میآید. مساحت زیربنای این مسجد 9800 مترمربع میباشد که حدود 500 مترمربع از زیربنای آن با کتیبه‌های تاریخی و کاشی‌کاری‌های قشنگ مزین گردیده‌است. ارتفاع این بنای تاریخی 104 متر و پهنا آن 99 مترمربع میباشد. جذاب میباشد بدانید که‌این مسجد دارنده 7 در ورودی میباشد که به کوچه‌های محیط باز میشوند و به نیکی حجم این سازه را نماد میدهند.
مسجد جامع یزد کجاست؟

مسجد جامع یزد در ضلع غربی خیابان امام خمینی و در یکی‌از دیرین‌ترین محله‌های یزد قرار گرفته میباشد. یک سری بازارچه خرد دیرین نیز در نزدیکی مسجد وجود دارا هستند که انتهای یک کدام از آنها به‌این مسجد ختم می شود. همینطور انتهای دو بازارچه دیگر نیز به محله دارالشفا و کوچه یهودی‌ها متصل می‌گردد. از طرفی دیگر، همگی این بازارچه‌ها به بازار سوق یزد وصل گردیده و یک تونل تاریخی داخل هم و جذاب را در یک کدام از قدیمی‌ترین محله‌های یزد ساخت و ساز می‌نمایند. برای تنظیم سوغات و صنعت های‌دستی یزد هم می توانید از سوق‌ها و بازارهای دیرین یزد دیدن فرمایید.

تاریخچه مسجد جامع یزد



بعداز به نقطه پايان وصال حکومت ساسانیان اکثری از آتشکده‌ها تبدیل به مساجد شدند و یا این که بر روی ویرانه‌های آتشکده‌ها مساجد را سازه کردند. مسجد جامع یزد نیز یک کدام از مساجدی میباشد که مبنا آن بر روی ویرانه‌های آتشکده‌های مرتبط با زمان ساسانیان سازه گردیده‌است؛ البته بنای این مسجد مرتبط با زمان قاجار میباشد. در مجموع تشکیل داد این مسجد یک قرن به ارتفاع انجامیده که در زمان‌های تاریخی گوناگون کامل شدن‌خیس گردیده است. این مسجد در زمان‌های حکومت ایلخانی، صفویان، تیموریان، فرمانروایی آل مظفر و روزگار قاجاریه به گذر زمان کامل شدن شده و عاقبت در طی قاجارها بعداز مرمت‌های وسیع‌ای که انجام یافته؛ به صورت مدرن خویش درآمده میباشد.





معماری مسجد جامعه یزد



مسجد جامع یزد یکی شاهکارهای تاریخی کشور ایران میباشد که از دید پیاده سازی سردر بلند، مناره‌ها وکاشی‌کاری‌های خوشگل از بی‌نظیرترین معماری‌های قرن نهم هجری به حساب میآید. این مسجد را با طرح یک ایوانی گنبد دار ساخت و ساز کرده‌اند. با دقت به گفته‌ها در ایجاد کرد این مسجد از آهن به کارگیری نشده میباشد و همه این سازه با کاهگل، گچ و طاق ضربی ایجاد شده است. طول هر مورد از مناره‌های‌ مسجد جامع یزد 52 متر میباشد و پیاده سازی آن به سیرتکامل‌ای میباشد که با ارتقا طول، مناره‌ها باریک‌خیس می گردند که از لحاظ زیبایی فوق‌العاده شگفت‌انگیز میباشند. همگی بدنه‌های این مناره‌های خوشگل با کاشی‌های الوان و آیه‌ها قرآنی مزین گردیده‌اند و بیشتر معروفیت این سازه نیز به جهت کاشی‌کاری‌های خوشگل، سردر رفیع و خوابیدگی گنبد آن میباشد. این سازه از نصیب‌های زیادی مثلا حیاط پهناور، گرم‌منزل، شبستان‌ها و صحن تبارک، پایاب و... ساخته شده میباشد که از زیباترین آنها می‌قدرت حیاط و گنبدخانه را اسم موفقیت.

معماری مسجد جامع یزد



قسمت های متفاوت مسجد جامع یزد



مسجد جامع یزد از قسمت‌های مختلفی ساخته شده میباشد که مهم‌ترین قسمت‌های آن عبارتند از:



صحن داخلی مسجد

تراس اساسی مسجد

گنبدخانه مسجد

مناره‌های مسجد

موزه گنجینه مسجد جامع یزد



صحن داخلی مسجد

این صحن که با ارتفاع 83 متر و پهنا 20 متر به صورت مستطیلی و برای اقامه نماز ایجاد شده است؛ دارنده یک محراب با کاشی‌های آبی رنگ شش ضلعی میباشد که اسامی «الله»، «محمد»، «علی»، «حسن» و «حسین» بر روی آن حکاکی گردیده است. یک درجه و یک سردابه‌ مزین به خشت و کاشی‌کاری‌های خوشگل نیز درین بخش وجود دارااست که برای برگزاری نمازهای صبح و شب در فصل تابستان میباشد.



حیاط اساسی مسجد

در سقف حیاط اساسی مسجد 99 نام از اسامی پروردگار و هچنین احادیثی از نبی اسلام با خط کوفی و به طور شطرنجی مندرج میباشد که از آغاز تا انتهای حیاط را در برمی‌گیرد. در بخش بدور تا به دور طاق و بالای سرستون، کتیبه کاشی معرق به خط نسخه ها چشم می‌گردد که از زیبایی خاصی برخوردار‌است. همینطور در هریک از ردیف‌های ورودی یک مربع آجری با نوشته «الملک الله» وجود دارااست که چهار درجه تکرار گردیده‌است .

حیاط اساسی مسجد جامع یزد





گنبدخانه مسجد جامع یزد

حیاط و گنبدخانه مسجد از زیباترین بخش‌های مسجد شناخته می گردند. تراس و گنبد منزل با کاشی‌های شش ضلعی به رنگ آبی‌رنگ و ترنج‌های کاشی معرق در اواسط هریک پوشیده گردیده است. دیواره بالایی گنبدخانه از کاشی‌های بسیار خرد تشکیل‌شده میباشد که نوشته‌های مختلفی بر روی آنان نقش بسته میباشد. همینطور بر روی دیوارهای شمالی و جنوبی تحت گنبدخانه تسبیحات اربعه و آیه‌ها قرآنی با خطوط کوفی درج شده میباشد. اواسط این کتیبه‌ها که با طرح گل و لبریز پیاده سازی شد‌ه‌است نیز بوسیله ستاره‌های هشت مالامال سپید و طلایی به زیبایی محدود شد‌ه‌است.





مناره های با شکوه مسجد جامع یزد

باشکوه‌ترین بخش‌های این سازه مناره‌های مرتفع آن می‌باشند که به وسیله آقا جمال‌الدین محمد، دارای اسم و رسم به مهتر جمال سازه گردیده‌اند که وزیر بعدازظهر صفویان بود. یکی مناره‌ها دارنده یک منش پله و دیگری دو رویکرد پله دارااست. این مناره‌ها در سال 1313 فرو ریخته و مجدد ساخته شدند.



موزه گنجینه مسجد جامع یزد

شبستان غربی مسجد از سال 1393 هجری خورشیدی تحت عنوان موزه مسجد جامع یزد و محلی برای محافظت گنجینه و اشیای بلا به کار گیری مسجد در حیث دریافت شد. این موزه که یک کدام از مهمترین موزه‌های یزد به حساب میآید؛ 350 شی تاریخی وابسته به زمان ایلخانیان و زمان‌های سپس مراقبت و حفظ میگردند. برای مثال این اشیای گران بها و قیمتی می‌قدرت به درب چوبی مسجد جامع یزد، منبر سنگی، پرده کعبه، کاشی‌کاری‌های خوشگل و... اشاره نمود.

از قسمت‌های دیگر این مسجد می‌قدرت به مفاد پایین اشاره نمود:

کتابخانه وزیری

تلاوت منزل

شبستان شازده

دهلیز

رواق پادشاه یحیی

رواق خواجه غیاث‌الدین

سردر مهم

بازدید : 32
شنبه 3 شهريور 1403 زمان : 10:53

آستان حضرت مَعْصومه، سازمانی در شهر قم میباشد که دربرگیرنده شماره تلفن مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد بقاع حضرت معصومه (علیهاالسلام) و ساختمان‌ها و موقوفات متعلق به آن‌ میباشد. رزرو مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد اول بنای بقعه حضرت معصومه (علیهاالسلام)، به دست موسی بن خزرج اشعری ساخته شد و آن گاه، سایرافراد در زمان‌های گوناگون به کامل شدن و تجدید بنای آن پرداختند. آدرس مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد
بقاع مطهر و ساختمان‌های متعلق به آن دربرگیرنده: مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد حرم و بارگاه، گنبد، گلدسته‌ها، صحن‌های عتیق، نو و صاحب و مالک‌الزمان و رواق‌های متفاوت میباشد. موقوفات آستان حضرت معصومه متفاوت و زیاد میباشد.
فاطمه (علیهاالسلام)، (د ۲۰۱ق/۸۱۶م) دختر امام موسی کاظم (علیه‌السّلام) (۱۲۸-۱۸۳ق/۷۴۵-۷۹۹م) میباشد. در مورد انگیزه و تاریخ آوازه وی به «معصومه» اظهارنظر قطعی طاقت فرسا میباشد. براساس فرمانی از جهانشاه قره‌قویونلو (سده ۹ق/۱۵م) تنها می‌قدرت پیش گویی زد که از همین روزگاران بدین اسم پر اسم و رسم گردیده است.

او در ۲۰۱ق/۸۱۶م، یکسال بعد از ورود امام رضا (علیه‌السّلام) به مرو، اراده خراسان کرد و زیرا به ساوه رسید مریض شد. موسی‌ بن خزرج اشعری از اشعریان مقیم قم به ساوه رفت و او را به قم آورد و در سرای خود خانه بخشید. مبنی بر روایتی دیگر، خویش فاطمه (علیهاالسلام) از خادم خواست که اورا به قم موفقیت. بیماری وی ۱۷ روز ادامه یافت و به فوت انجامید. لاشه‌اش را در محلی موسوم به گلشن بابلان که فعلا نوحه اوست به خاک سپردند.

درباره قدمت فاطمه (علیهاالسلام) به هنگام وفات، احادیث مختلف میباشد. بعضی اورا ۱۸ ساله و بعضا بیش تر از این دانسته‌اند، البته با دقت به‌این‌که بابا او امام موسی کاظم (علیه‌السّلام) در ۱۷۹ق/۷۹۵م به فرمان‌ هارون‌الرشید گرفتار و زندانی شد و ۴ سال در زندان ماند و به عبارتی‌جا وفات یافت و وفات فاطمه نیز در ۲۰۱ق/۸۱۶م چهره نمود، او لااقل می‌بایست در ۲۱ یا این که ۲۲ سالگی وفات کرده‌باشد. براساس روایتی دیگر فاطمه (علیهاالسلام) مسموم شد، البته این ماجرا ضعیف میباشد و مورخان دارای اعتبار، از آن فی مابین، حسن‌ بن محمدحسن قمی از آن حافظه نکرده‌اند.

۲ - گلشن بابلان
[دستکاری]
بابلان، مدفن حضرت معصومه باغی بود از آنِ موسی اشعری در خارج شهر قم. حسن قمی از آن به «بقعه بابلان» تفسیر نموده است، چون موسی‌ بن خزرج آن گلشن را بعداز دفن حضرت معصومه، برای آرامستان همگانی وقف کرد.

منزلی را که معصومه در آن چندی زیست به مسجد تخصیص بخشید. آن خانه نیز خارج شهر قم بود و در حال حاضر دارای شهرت به سرای سِتّیّه، یار و همدم با «بیت‌النور» که معبد او بود، معمور و مزار عموم میباشد.

۲.۱ - شرایط جغرافیایی
اول توشه میرابوالفضل عراقی مسجدی در کنار آن تشکیل داد و از این‌رو، محوطه بزرگ گوشه و کنار آن به میدان میر جهانی شد. گلشن بابلان در کنار رودخانه و خارج شهر قم بود.
مسلم میباشد که‌این گلشن حتی‌در سده‌های ۷ و ۸ق نیز سوا قم بوده، چون حاکم احمد قمی از شمس‌الدین صاحب و مالک دیوان حافظه می‌نماید که «متوجه شهر قم شد و زیرا به آنجا رسید، در مشهد شریف که خارج شهر میباشد فرود آمد».

همینطور به موجب یک وقف‌طومار از زمان صفویان، بقعه خارج از باروی قم بوده میباشد. در ایامی که شاردن از قم دیدار می‌کرده، دیوار پهن و ستبری از خشت در بین ساختمان بقعه و رودخانه کشیده گردیده بوده که به هنگام سرکشی رودخانه، به بقاع آسیبی وارد نیاید.
بدین ترتیب در آن زمانه نیز مقبره با رودخانه مسافت چندانی نداشته میباشد، گرچه امروز این مسافت به یک سری صد متر می رسد، ولی این عقب‌نشینی را نمی‌اقتدار طبیعی دانست بلکه به گمان قادر مسیر رودخانه را بعداً پاره ای تغییر‌و تحول داده‌اند تا بقاع از جراحت احتمال مصون بماند.

۳ - ساختمان‌ها
[بازنویسی]
بعداز فوت حضرت معصومه (علیهاالسلام) و دفن وی در گلشن بابلان، نوحه او در زمان تاریخ دستخوش تحول‌های بسیار شد و به‌تدریج بر حجم و شکوه مقبره و بناهای همسایه آن افزوده گشت تا این‌که‌این نوحه به شکوهمندترین و دارای شهرت‌ترین زیارتگاه‌های کشور ایران بعد از آستان قدس رضوی تبدیل شد. در پایین به گستردن تحوّلات تاریخی ساختمان‌های آستان می پردازیم:

۳.۱ - مقبره
این سازه مشمول ساختمان درونی آرامگاه، مرقد مطهر و بارگاه محیط مرقد میباشد. بعداز دفن حضرت معصومه (علیهاالسلام)، اشعریان سایبانی از بوریا بر روی مزار وی برافراشتند. این سایبان بر مکان بود تا آن‌که زنی زینب اسم «قبه بر راز تربت وی بنیان». در باب نسب این زینب اختلاف میباشد. حسن قمی مؤلف تاریخ قم (نوشته ۳۷۸ق/۹۸۸م)، او‌را دختر محمد بن علی‌ بن موسی‌الرضا (علیه‌السّلام) میداند.

برخی دیگر و برای مثال حسینی قمی می گویند: «زینب دختر امام محمدتقی (علیه‌السّلام) وارد قم شد و قبه بر رمز تربت آن حضرت بنیان»، برخی دیگر اورا دختر موسی مُبَرقع و برخی دختر امام جواد (علیه‌السّلام) می دانند و می گویند وی گنبدی هم بر روی مرقد حضرت معصومه ایجاد کرد. گفته اخیر مأخذ معتبری ندارد. به حیث میاید گفتار حسن قمی درست‌خیس باشد، به‌ویژه، قربت مجال مصنف با بنای مقبره مؤیّد این مقاله میباشد.

۳.۱.۱ - تاریخچه
سایبانی که اشعریان برافراشتند، می‌بایست تا نصفه سده ۳ق برقرار بوده باشد، چون به تصریح حسن قمی، اخوی زینب یعنی موسی‌ بن محمد بن علی‌ بن موسی‌الرضا (گنبدی) در ۲۵۶ق/۸۶۹م وارد قم شد و بعد از خروج وی از قم، زینب در طلب برادرش از کوفه به قم آمد. مسلم میباشد که بنای زینب نیز لااقل تا ۳۷۸ق/۹۸۸م که تاریخ قم تصنیف گردیده، بر پای بوده میباشد.

از آن پس تا ۴۵۷ق/۱۰۶۴م دانایی چندانی از تجدید بنای خویش مقبره در مشت وجود ندارد، جز آن‌که در ۳۵۰ق/۹۶۱م ابوالحسن زید بن احمد بن بحر اصفهانی حکم کننده قم، رمز در حرم را از جانب رودخانه پیشرفت بخشید و در بزرگتری برای آن تنظیم کرد. در ۴۴۷ق/۱۰۵۵م امیرابوالفضل عراقی از امیران طغرل سلجوقی (د ۴۵۵ق/۱۰۶۳م) به اشارت روضه خوان طوسی (۳۸۵-۴۶۰ق/۹۹۵-۱۰۶۷م) «مشهد و قبه سِتّی فاطمه را بساخت». ساختمان این سازه تا ۴۵۷ق/۱۰۶۵م به طول انجامید. این سازه فاقد حیاط و بیوت و گلدسته بود.

۳.۱.۱.۱ - حمله مغولان
در حمله مغولان، قم نیز از جراحت مصون نماند. البته احتمالاً به بقاع آسیبی نرسید، چون ساختمان عراقی تا زمان صفویان برجای بوده میباشد. برخی گفته‌اند که تیمور گورکانی (۷۳۶-۸۰۷ق/۱۳۳۵-۱۴۰۴م) نیز قم را ویران کرد، اما برخی منکر هجوم تیمور به قم گردیده‌اند.

حمدالله مستوفی از ویران شدن قم حافظه می‌نماید، اما معلوم وجود ندارد غرض او، ویرانی ناشی از حمله مغولان میباشد یا این که کسان دیگر؛ نیز مشخص وجود ندارد که به خویش بقعه آسیبی وارداتی میباشد یا این که خیر. بعداز آن فرمانروا محمد الجایتو (د ۷۱۶ق/۱۳۱۶م) که اثر ها وی در مشهد رضوی دارای اسم و رسم میباشد، به عمران شهر قم و مشاهد آن پرداخت. کاشی‌های جان دار در آستان که تصویر سواران مغول بر آن نقش گردیده، از اثرها زمان اوست.

۳.۱.۱.۲ - دوران صفویان
در زمان صفویان، آستان حضرت معصومه شکوه و جلالی یافت. صفویان گنبد و ضریح حضرت معصومه را مرتفع‌خیس ساختند و به کاشی آراستند. اینان، خادمان و حافظان و زائران را میهمان می‌کردند و هزینه می‌دادند و بالجمله «دارالمؤمنین قم درین وقت، کمال معموری و آبادی به هم رسانید». بنای عراقی تا ۹۲۵ق/۱۵۱۹م بر مکان بود. در همین سال فرمان روا‌بیگم دختر فرمان روا اسماعیل نخستین صفوی (د ۹۳۰ق/۱۵۲۳م) به مباشرت عمادبیک، حرم حضرت معصومه را به طور بنایی ۸ پهلو با ۸ صُفّه تجدید کرد و دیوار‌ها را با کاشی مُعَرَّق بیاراست و در جلوِ آن ایوانی با ۲ مناره سازه بنیان و صحنی نیز با یک‌سری مقبره و تراس طرح جاری شد.

البته حاکم میراحمد منشی، تاریخ بنای سابق الذکر را ۹۴۶ق/۱۵۳۹م و بانی آن را فرمانروا‌بیگی بیگم دختر کجوری و آل بحرالعلوم میگویند در ۵۲۹ق/۱۱۳۴م پاد شاه‌بیگم دختر عمادبیک، بر رمز مرقد حضرت معصومه گنبدی سازه بنیان.

این گفته‌ها بی‌گمان غلط میباشد، چون قزوینی رازی مؤلف النقض (نوشته در ۵۶۰ق/۱۱۶۴م)، از بنای ابوالفضل عراقی کلام میگوید. در شرایطی‌که فرمان روا‌بیگم بر بقاع فاطمیه بنایی ساخته بود، او آن را خاطر می کرد. این نادرست ظاهراً بایستی از شباهت دو رقم «۹۲۵» و «۵۲۹» و «عمادبیک» و «مهمادبیک» و ریختگی‌های کتیبه‌ای که واعظ کجوری و آل بحرالعلوم آن را نقل کرده‌اند، ناشی گردیده باشد. خاصه آن‌که نتیجه در گنجینه اثرها قم، غلط او را در بیان تاریخ سازه، ناشی از آن می داند که بر اساس ترسیم آن دوران، اعداد روی کتیبه‌ها را معکوس می‌نوشتند. خویش او مثال‌هایی ازاین‌سیرتکامل تاریخ‌نویسی را چشم و شواهدی از آن را آورده میباشد. کتیبه آیتمِ حیثِ کجوری که در روزها قاجاریان می‌زیست، در آیینه‌کاری بقعه و دیوارهای گوشه و کنار و محو کاشی‌ها و گچ‌بری‌های دیرین بوسیله کیکاووس میرزای قاجار از بین رفت.

در نقطه پایان زمانه صفویان که افاغنه بر کشور‌ایران تاختند، بقعه معصومه از این حمله بی‌قسمت نماند و اشرف افغان (د ۱۱۴۲ق/۱۷۲۹م) به هنگام عقب‌نشینی از موازی معدود، همگی نفایس و زر و زیورهای آستان، حتی طلاهای روی صندوق مرقد سلطان‌عباس را نیز نماید و به یغما موفقیت.

۳.۱.۱.۳ - عصر نادری و زندی
در عصر نادری (۱۱۴۸-۱۱۶۰ق/۱۶۸۸-۱۷۴۷م) و زندی (۱۱۶۲-۱۲۰۹ق/۱۷۴۸-۱۷۹۴) از تجدید بنا یا این که تجدید بنای بقعه، اطلاعی در اختیار وجود ندارد.

۳.۱.۱.۴ - زمانه قاجاریان
در زمان قاجاریان، مقبره مطهر شکوه و عظمت زمانه صفویان را بازیافت. فتحعلی‌فرمان روا (د ۱۲۵۰ق/۱۸۳۴م) سطح مقبره را با سنگ مرمر فرش کرد، به تصریح کتیبه جانور، آیینه‌کاری دیوارهای مقبره نیز در روز ها وی شروع شد و در زمانه محمدشاه (د ۱۲۶۴ق/۱۸۴۷م) نقطه نهایی یافت.

۳.۱.۲ - مرقد مطهر
بعداز بنای بقاع و تجدید ساختمان آن، در ۶۰۵ق/۱۲۰۸م به اشاره امیرمظفر احمد بن اسماعیل، اصلی ترین کاشی‌ساز بعدازظهر به اسم محمد بن ابی‌طاهر کاشی قمی، یا این که محمد بن طاهر بن ابی‌الحسین بازه زمانی ۸ سال به ساختن کاشی‌هایی برای مرقد شریف درگیر بود و آخر و عاقبت در ۶۳۰ق/۱۲۳۲م آن کاشی‌ها را فراهم و در مکان خویش تعبیه کرد. این کاشی‌ها هنوز پابرجاست و از دیرین‌ترین و گرانبها‌ترین اثرها جان دار در آستان به شمار می‌رود.
ارتفاع مرقد ۹۰/۲ و پهنا و طول آن ۲۰/۱ متر میباشد و زیرا مقداری از خط قبله انحراف داراست، در دوران فرمانروا‌طهماسب به ارشادوراهنمایی متفحص ثانی ضریحی در محاذات قبله بر گرد آن قرار دادند.

۳.۱.۳ - بارگاه
اولیه بارگاه مرقد، ساخته فرمانروا طهماسب نخستین میباشد. این بارگاه در ۹۵۰ق/۱۵۴۳م به ارتفاع ۸۰/۴ و پهنا ۴۰/۴ و طول ۲ متر از خشت سازه شد. در شمال این بارگاه، دری چوبی برای ورود به مرقد قرار داشت که در ۱۲۱۳ق/۱۷۹۸م به مکان آن دری گران بها از طلا و جواهرات مرقد قرار داشت که در ۱۲۱۳ق/۱۷۹۸م به مکان آن دری گران بها از طلا جواهرات به امر فتحعلی‌پاد شاه ساخته و نصب شد.

پاد شاه طهماسب بعداً ضریحی دیگر از فولاد سپید و روشن در نزدیکی بارگاه گذشته به مسافت نیم متری از زاویه جنوب غربی مقبره نصب کرد. این بارگاه در ۱۰۰۰ق/۱۵۹۱م بوسیله پاد شاه عباس نخستین با بارگاه دیگری بده بستان شد. فتحعلی‌سلطان این بارگاه را در ۱۲۴۵ق/۱۸۲۹م با صفحاتی از نقره پوشاند و آن را بر فراز محور‌ای از سنگ مرمر به طول ۳۰ سانتی‌متر مکان اعطا کرد. بارگاه فتحعلی‌پادشاه یک‌توشه در ۱۳۲۸ق/۱۹۱۰م و توشه دیگر در ۱۳۶۵ق/۱۹۴۵م به انگیزه فرسودگی نوسازی شد و آخر و عاقبت در ۱۳۴۸ش صورت آن را تغییر تحول دادند و بر ارتفاعش اضافه کردند.

۳.۲ - گنبد
اولیه گنبدی که بر فراز تربت فاطمه سازه شد، ساخته ابوالفضل عراقی در ۴۵۷ق/۱۰۶۴م بود. در ۹۲۵ق/۱۵۱۹م پاد شاه‌بیگم صفوی این گنبد را ویران کرد و گنبدی دیگر ایجاد کرد که اینک باقی میباشد. در ۱۵۱۸ق/۱۸۰۳م به دستور فتحعلی‌فرمانروا با ۰۰۰‘۱۲ آجر زرین گنبد را بیاراستند. طول گنبد از سطح بام ۱۶ متر و از سطح زمین ۳۲ متر میباشد. پیرامون فرنگی آن ۶/۳۵ و پیرامون داخلی آن ۶۶/۲۸ و قطرش ۱۲ متر میباشد.

۳.۳ - گلدسته‌ها
در آستان حضرت معصومه جمعاًً ۶ گلدسته می‌باشد. دو گلدسته خویش مقبره در اوایل زمان صفویان، بوسیله سلطان‌بیگم سازه شد. در ۱۱۹۸ق/۱۷۸۳م این ۲ گلدسته بوسیله لطفعلی‌خان زند مرمت شد، چون از قصیده هاتف اصفهانی که در پیشانی حیاط طلا و جواهرات کتیبه گردیده، برمی‌آید که ۲ گلدسته پاد شاه‌بیگم قبل از تجدید بنای لطفعلی‌خان ویران بوده میباشد.

در ۱۲۱۸ق/۱۸۰۳م فتحعلی‌فرمانروا این گلدسته‌ها را طلاکاری کرد. این گلدسته‌ها در روزها ناصرالدین‌فرمانروا، بوسیله حسین‌خان شاهسوند، دارای شهرت به شهاب‌الملک در ۱۲۸۶ق/۱۸۶۹م بازسازی شد و سطح آنان با کاشی تروتمیز گشت. در ۱۲۹۹ق/۱۸۸۱م کامران‌میرزای قاجار آنان را با آجر‌های زرین بیاراست. طول این گلدسته‌ها از کف صحن ۲۰/۳۲ و از سطح بام ۴۰/۱۷ و قطر آن ها ۵/۱ متر میباشد.

دو گلدسته دیگر در ۱۳۰۳ق/۱۸۸۵م بوسیله علی‌اصغرخان اتابک در صحن تازه و طرفین حیاط آینه سازه شد که به گلدسته اتابکی معروف میباشد. طول آنها از کف صحن ۸۰/۴۲ و از سطح بام ۲۸ متر و قطرشان ۳۰/۳ متر میباشد. دو گلدسته دیگر موسوم به گلدسته کوتاه بر فراز زاویه‌های نصیب درونی صحن تازه جای‌دارد که همواره از آنها برای اذان اعلام کردن استعمال می‌شد‌ه‌است. این گلدسته‌ها به طول ۵۰/۱۳ متر از کف صحن و قطر ۳ متر و پیرامون ۹۰/۹ متر به صورت هشت‌ضلعی منظم تشکیل شده‌اند.

۳.۴ - صحن‌ها و تراس‌ها
آستان حضرت معصومه دارنده ۳ صحن میباشد: صحن عتیق، صحن تازه و صحن صاحب و مالک‌الزمان.

۳.۴.۱ - صحن عتیق
در ۹۲۵ق/۱۵۱۹م فرمان روا‌بیگم صفوی برای اولیه توشه صحنی به صورت مربع با ۳ تراس سازه بنیان. این صحن و حیاط‌ها همچنان بر مکان بود تا زمانه فتحعلی‌فرمانروا، ظواهر آن را تغییر تحول دادند و به صورت ۸ ضلعی نامنظم درآوردند. بعداز آن بر حیاط‌های صحن عتیق افزوده شد و در حال حاضر ۷ حیاط در آن می باشد. ۴ حیاط در جنوب و ۳ تراس در شمال صحن.

مشهورترین حیاط صحن عتیق، حیاط طلاست که به وسیله فرمانروا‌بیگم ساخته شد و در ۱۲۴۹ق/۱۸۳۳م به وسیله فتحعلی‌سلطان طلاکاری گشت. در‌این حیاط‌ها گونه های تزیینات هنری اسلامی مانند مقرنس‌کاری و گچ‌بری و آینه‌کاری به عمل رفته و کتیبه‌هایی باارزش به خط کوفی و نسخه ها و ثلث در آن چشم می شود. ارتفاع تراس طلا و جواهرات ۹ متر، پهنا آن ۶ متر و ارتفاعش ۸۰/۱۴ متر میباشد.

۳.۴.۲ - صحن تازه
این صحن از اثر ها میرزاعلی‌اصغرخان اتابک میباشد و ساختمان آن ۸ سال از ۱۲۹۵ق/۱۸۷۸م تا ۱۳۰۳ق/۱۸۸۵م به طول انجامید. در صحن تازه که به صورت چندضلعی نامنظم میباشد نیز ۷ تراس است که پر اسم و رسم‌خیس از همگی حیاط آینه میباشد. این حیاط یکی شاهکارهای معماری و ساخته مدرس حسن معمار قمی میباشد. ارتفاع حیاط ۹ متر، پهنا آن ۸۷/۷ متر و ارتفاعش ۸۰/۱۴ متر میباشد.

تراس‌های صحن نو نیز دارنده گونه های تزیینات کاشی‌کاری، مقرنس‌کاری، گچ‌بری و آیینه‌کاری به فعالیت رفته و کتیبه‌هایی پر ارزش به خط کوفی و نسخه ها و ثلث در آن چشم می گردد. ارتفاع حیاط طلا جواهرات ۹ متر، پهنا آن ۶ متر و ارتفاعش ۸۰/۱۴ متر میباشد. تراس‌های صحن نو نیز دارنده اشکال تزیینات کاشی‌کاری، مقرنس‌کاری، گچ‌بری، حجاری و کتیبه‌های متعدد میباشد.

۳.۴.۳ - صحن صاحب و مالک‌الزمان
شغل تشکیل داد صحن صاحب و مالک‌الزمان با بیوت وابسته به آن در مساحتی حدود ۸ هزار مترمربع با چهار جهت ورودی، در سال ۱۳۸۱ استارت و در سال ۱۳۸۴ به آخر رسید. (ورودی شرقی «شبستان امام خمینی»، ورودی غربی «پل آهنچی»، ورودی شمالی «بست مسجد اعظم»، ورودی جنوبی «خیابان جدیدالاحداث») دیواره‌های گوشه و کنار این صحن منقوش به کتیبه‌های قرآنی با خطوط بنائی و کوفی در ساختار و طرح تازه با ترکیبی از سیمان سپید و خشت میباشد.

۳.۵ - رواق‌ها و گنبدها
در نزدیکی بقعه ۶ رواق است که اکثر اوقات دارنده گنبدی خرد‌خیس از گنبد مهم مقبره میباشد. ۳ رواق ساخته صفویان، ۲ رواق ساخته قاجاریان و یک رواق مرتبط با زمان معاصر میباشد. این رواق‌ها دارنده اشکال هنرهای بدیع اسلامی میباشد و کتیبه‌هایی گرانبها به خط خوش‌نویسانی معروف مانند محمدرضا امامی در آنان به چشم میخورد.

۳.۵.۱ - رواق شرقی
رواق شرقی یا این که رواق آینه در شرق نوحه جای‌دارد و در ۱۳۰ق/۱۸۸۲م به وسیله علی‌اصغرخان اتابک همپا با حیاط آینه ساخته شد. ارتفاع این رواق ۲۳ متر، پهنا آن ۵/۳ متر و ارتفاعش ۵ متر میباشد.

۳.۵.۲ - رواق غربی
رواق غربی مشتمل بر ۳ نصیب میباشد و در ۱۲۳۶ق/۱۸۲۰م بوسیله محمدتقی میرزاحسام‌السلطنه فرزند فتحعلی‌پاد شاه تحت عنوان مسجد بالاسر به مکان عمارت مهمان‌سرایی که پاد شاه طهماسب در ۹۴۵ق/۱۵۳۸م ساخته بود بنیاد شد.

۳.۵.۳ - رواق و گنبد پاد شاه‌صفی
رواق و گنبد پاد شاه‌صفی یا این که بقاع زنانه که آرامگاه سلطان صفی در آن قراردارد و در ۱۰۵۲ق/۱۶۴۲م به فرمان فرمانروا‌عباس بر فراز آن گنبدی با دو پوشش ساختند. این رواق اینک به مدیحه پیوسته میباشد. در‌این رواق کتیبه‌ای با ارزش به خط محمدرضا امامی می باشد که احادیثی بر آن مندرج میباشد.

۳.۵.۴ - رواق و گنبد پادشاه‌عباس دوم
رواق و گنبد فرمان روا‌عباس دوم که در ۱۰۷۷ق/۱۶۶۶م بوسیله پاد شاه سلیمان بر روی حرم فرمان روا عباس سازه شد. گنبد آن ۱۶ ضلعی منظم میباشد. درین رواق نیز کتیبه‌ای به خط محمدرضا امامی میباشد که سوره آدینه بر آن مندرج میباشد.

۳.۵.۵ - رواق و گنبد فرمان روا‌سلیمان
رواق و گنبد پادشاه‌سلیمان که مرقد سلطان سلیمان و پاد شاه فرمانروا حسین صفوی در آنجاست. این رواق در سال ۱۱۰۷ق/۱۶۹۵م به وسیله فرمان روا حسین ساخته شد. قاعده گنبد آن ۴ ضلعی نامنظم میباشد. کتیبه‌ای به خط خطیب قمی در آن می باشد که سوره حشر بر آن مندرج میباشد.
رواق و گنبد طباطبائی رواقی میباشد به صورت مثلث، ساخته حاج‌آقا محمد طباطبایی (آیةالله‌زاده قمی) که ساختمان آن از ۱۳۶۰ق/۱۹۴۱م تا ۱۳۷۰ق/۱۹۵۰م به درازا کشیده میباشد.

۳.۶ - مدرسه های و مساجد
از استارت ساختمان مقبره، به ندرت مدرسه ها و مساجدی در حوالی آن بوجود آمد. در زمان‌های گوناگون تنی چند از این مدرسه های بر تاثیر مرور مجال دستکاری شد، بعد مدرسه های دیگر ساخته شد و همواره بر حجم و مداقه آن ها افزوده گشت تا امروز که‌این مدرسه ها مثلا مکتب فیضیه و دار‌الشفا، از مرکز ها بسیار اصلی و دارای اعتبار علم ها اسلامی شیعی به شمار میاید.

۳.۷ - موزه
در طول زمان‌های متفاوت که از شروع بنای بقعه می‌گذرد، شی ءها گران‌بهایی در آنجا گرد آمده میباشد که زائران و مجاوران بقاع و گاه فرمانروایان به دور و مجاورت آنها را کادو کرده‌اند. قبل از تأسیس موزه، طی سال های زیاد زیرا جایی برای مراقبت این شی ءها عدم وجود و این‌ها به طور متفرق در حوالی حرم و بقاع جمع شده بود، بعضی از بین رفت. در ۱۳۱۴ش وزارت معارف وقت محلی را در غرب بقعه زنانه در لحاظ گرفت و بعداز تجدید بنا به موزه آستان تخصیص بخشید.

آن گاه‌ها موزه را به محلی در جنب مکتب فیضیه، در کنار دفتر کار تولیت آستان جابجایی دادند و در مکان ساختمان موزه دیرین، مسجد موزه را سازه کردند. در‌این موزه اشیا نفیسی زیرا مسکوکات سابق و گران‌بهای زرین و سیمین اسلامی از بعد از ظهر خلفای عباسی تا دوران معاصر، قالی کوچک‌های ارزشمند، درهای زرین و سیمین، قندیل و چلچراغ و شمعدان و بخش اعظمی چیزهای دیگر محافظت می‌گردد.

۳.۸ - کتابخانه
قبل از تأسیس کتابخانه آستان، پاره ای از کتاب‌های گران بها خطی و قرآن‌های مذهب و گران‌بهایی را که در حین سالیان متمادی گرد آمده بود، در حجره‌ای بنا شده در غرب صحن عتیق روی هم انباشته و جلوِ آن را دیوار کشیده بودند. در سال ۱۳۱۴ش که درگیر ساختن موزه بودند، بعضی از این کتاب‌ها از دربین رفت.
سایر را در دو صفّه بلندمرتبه بر فراز صفه‌های داخلی تراس آینه مکان دادند. در ۱۳۳۰ش، کتابخانه‌ای مرکب از ۲ تالار رسیدگی و یک دفتر کار، روی حجره‌های شرقی صحن عتیق و ۲ مخزن کتاب روی بقعه مستوفی و غرفه مشرق‌الشمسین ساخته شد و آن کتاب‌ها را به آنجا منتقل کردند.

۴ - موقوفات آستان
[بازنویسی]
چنانکه از گفته حسن‌ بن محمد قمی برمی‌آید از دیرباز املاک و رقباتی وقف آستان حضرت معصومه بوده میباشد. در حین سالیان، از سوی عموم و فرمانروایان بر این موقوفات افزوده گردیده تا امروز که املاک و مستغلات اکثری جزء موقوفات افزوده گردیده تا امروز که املاک و مستغلات اکثری جزء موقوفات آستان گشته میباشد. وقف‌طومار‌های بخش اعظمی از موقوفات در حال حاضر باقی میباشد و آنان را ابتدا و ایفا قرآن‌های خطی آستان می‌قدرت روئت کرد.

۴.۱ - سابق‌ترین وقف‌طومار
تاریخ قدیمی‌ترین وقف‌طومار به حدود ۵۹۰ق/۱۵۴۳م می رسد. موقوفات آستان مشتمل بر زمین و مستغلاتی زیرا املاک مزروعی، مغازه‌ها و شی ها قیمتی فراوان میباشد که درآمدهای نتایج از آن به مصارف رقم خورده میرسد.

۴.۲ - رسیدگی بر موقوفات
بررسی بر موقوفات و مصرف درآمد آن‌ها، نیازمند گزینش کسی میباشد که متصدی این وظایف باشد. به همین عامل، بزرگان شیعه نیز عده ای را از سوی خویش تحت عنوان نماینده قانونی وقف برای تحقیق بر موقوفات مقبره و ضریح امامان سلف و امامزادگان انتخاب می‌کرده‌اند.

۵ - تولیت آستان
[بازنویسی]
سابق‌ترین خبری که درباره ی تولیت آستان حضرت معصومه در مشت میباشد، داستان حسن‌ بن محمد قمی میباشد که از احمد بن اسحاق اشعری تحت عنوان نماینده قانونی وقف قم از سوی امام حسن عسکری (علیه‌السّلام) خاطر نموده است. وکالت موقوفات به گذر زمان فرصت به تولیت تغییر تحول یافت و متولیان که بعداً دارنده اختیارات بزرگ‌تری گردیدند، از سوی امیران و فرمانروایان انتخاب می‌شدند.

۵.۱ - دیرین‌ترین دستور تولیت
سابق‌ترین دستور تولیت آستان حضرت معصومه که در حال حاضر در چنگ میباشد، دستور جهانشاه ترکمان قره‌قویونلو میباشد که در ۲۷ جمادی‌الاول ۸۶۸ق/۶ دسامبر ۱۴۶۴م صادر گردیده‌است. در دستور فرمانروا طهماسب که در ۹۴۸ق/۱۵۴۱م و دستور سلطان عباس که در ۱۰۱۷ق/۱۶۰۸م صادر گردیده است، اسم‌های یک سری بدن از متولیان آن زمان که از یک خانواده بوده‌اند، دیده میشود. درین روز ها، انتصاب و برکنار پرسنل آستان نیز از وظایف متولیان بوده میباشد. بعد از آن در طول تعدادی قرن کم کم حدود اختیارات متولیان ارتقا یافت تا آنجا که امروزه همگی کارها آستان طبق اساسنامه تصویب شده، با تولیت آستان میباشد.

تعداد صفحات : 29

درباره ما
موضوعات
لینک دوستان
آمار سایت
  • کل مطالب : 293
  • کل نظرات : 0
  • افراد آنلاین : 1
  • تعداد اعضا : 0
  • بازدید امروز : 13
  • بازدید کننده امروز : 0
  • باردید دیروز : 18
  • بازدید کننده دیروز : 0
  • گوگل امروز : 0
  • گوگل دیروز : 0
  • بازدید هفته : 189
  • بازدید ماه : 979
  • بازدید سال : 1832
  • بازدید کلی : 16362
  • <
    آرشیو
    اطلاعات کاربری
    نام کاربری :
    رمز عبور :
  • فراموشی رمز عبور؟
  • خبر نامه


    معرفی وبلاگ به یک دوست


    ایمیل شما :

    ایمیل دوست شما :



    کدهای اختصاصی