برگشت حضرت عیسی از اتفاق ها قطعی زمان ظهور امام مهدی(عج) میباشد که مسلمانها و مسیحیان به برگشت حضرت عیسی در آخرالزمان اعتقادوباور داراهستند. این زمینه در جاهای زیادی از انجیل آمده میباشد و به نظریه بعضی از مفسران قرآن، آیاتی از قرآن نیز به برگشت حضرت عیسی(ع) در آخرالزمان اشاره مسجد الزهرا احمدآباد مشهد داراست.
در احادیث شیعه، مقصود از برگشت حضرت عیسی(ع)، کمک کردن امام مهدی(عج) دانسته گردیدهاست؛ چنانکه بر پایه ی احادیث اهل تسنن حضرت عیسی(ع) بعد از رجوع، خویش را وزیر امام مهدی(عج) معرفی مینماید. در منابع شیعه و سنی، جای های مختلفی تحت عنوان محل رجوع و برگشت حضرت عیسی(ع) گفته شده که مثلا آن ها میاقتدار به مکه، دمشق و بیتالمقدس اشاره آدرس مسجد الزهرا احمدآباد مشهد نمود.
بر طبق روایات مستفیض از شیعه و سنی، عیسی(ع) بعداز برگشت، در اقامه نماز به امام دوازدهم اقتدا مینماید. در بعضی از داستانهای دیگر کشته شدن دجال و قتل یأجوج و مأجوج به عیسی(ع) منسوب شده میباشد؛ البته نجمالدین طبسی، از دانشمندان حوزه علمیه، اعتقاد دارد بنیامیه به دلیل بغضی که از اهلبیت(ع) داشتند، همت کردند با نسبت دادن این کارها به حضرت عیسی(ع)، او را مهدی موعود جلوه رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد دهند.
درباره رجوع و برگشت عیسی(ع) کتابها و نوشته ی علمیهایی مندرج میباشد؛ به عنوان مثال کتاب «نزول مسیح و ظهور موعود» به خودکار میرتقی حسینی گرگانی و کتاب «نقش حضرت مسیح(ع) در دولت مهدوی» شماره تلفن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد نوشته مجید یعقوبزاده.
مداقه و رده
برگشت عیسی(ع) از اتفاق ها قطعی روزگار ظهور امام مهدی(عج) به شمار آمده میباشد.[۱] اگرچه اندیشمندان مسلمان در زنده بودن یا این که وفات حضرت عیسی رخداد لحاظ ندارند، البته بیشتر آنان به زنده بودن او اعتقادوباور دارا هستند.[۲] به گفته علی کورانی در کتاب بعد از ظهر الظهور، رجوع حضرت عیسی(ع) در طول ظهور امام مجال(عج) فی مابین مسلمانها زمینهای گزینه واقعه میباشد.[۳] بعضی از پژوهشگران معتقدند ضمن مسلمان ها، فی مابین مسیحیان نیز این مورد گزینه رخداد میباشد؛[۴] ولی در مسیحیت برخلاف اسلام، عیسی(ع) را منجی موعود معرفی کردهاند.[۵]
در منابع روایی اهل تسنن ۲۸ داستان[۶] و در منابع روایی شیعه ۳۰ ماجرا در ارتباط نزول حضرت عیسی(ع) در زمانه ظهور وارداتی میباشد،[۷] که سید محمدحسین طباطبائی تالیف کننده المیزان، آنهارا مستفیض میداند.[۸]
اشاره به رجوع و برگشت حضرت عیسی در کتابهای آسمانی
شماری از مفسران آیهها ۴۶ سوره آل عمران و ۱۵۹ سوره نساء را بر برگشت حضرت عیسی(ع) در حین ظهور تطبیق دادهاند؛ چنانکه در قسمتهای مختلفی از انجیل این مسئله به طور مصرح نقل شده میباشد:
آیه ۴۶ سوره آل عمران
به گفته ناصر مکارم شیرازی مولف تعبیر و تفسیر مثال، این احتمال وجود داراست که آیه «وَ یُکَلِّمُ النَّاسَ فِی الْمَهْدِ وَ کَهْلًا وَ مِنَ الصَّالِحِینَ» و در گهواره و میانسالی با عموم کلام خواهد ذکر کرد؛ و از شایستگان میباشد.» یک نوع پیشگویی در زمینهی برگشت عیسی(ع) باشد؛[۹] چون واژه و کلمه «کَهْل» در عربی به معنای مرد در بینسال به شغل میرود،[۱۰] و از طرفی آورده شده، حضرت عیسی(ع) در سن ۳۲[۱۱] یا این که ۳۳ سالگی به عرش عروج نموده است.[۱۲] در حدیثی از امام راستگو(ع) عروج وی در ۳۳ سالگی دانسته شدهاست.[۱۳] ازاینرو، عیسی(ع) تا پیش از عروج به اسمان به بینسالی نرسیده بود؛ به همین ادله بینسالی او در بعدی و طبق احادیث، در حین ظهور امام بعدازظهر(ع) متفحص گردد.[۱۴] به گفته بعضی از پژوهشگران حرف اعلام کردن حضرت عیسی در دو زمان بسیار التفات داراست: ۱. وقتی که آبروی مادرش مریم در خطر بود و وی میخواست مامان خویش را از افترا ناروا مبرّا سازد ۲. سپس که حضرت مهدی(عج) ظهور مینماید و عیسی اهل کتاب را به تقلید از وی فرا میخواند.[۱۵]
آیه ۱۵۹ سوره نساء
محمدحسین طباطبایی و محمد صادقی تهرانی، از مفسران شیعه، معتقدند از آیه «وَ إِن مِّنْ أَهْلِ الْكِتَابِ إِلَّا لَيُؤْمِنَنَّ بِهِ قَبْلَ مَوْتِهِ ۖ وَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَكُونُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا؛ و هیچ یک از اهل کتاب وجود ندارد مگر آنکه قبل از مرگش به وی ایمان آورد و عیسی در روز قیامت به ایمانشان مدرک خواهد اعطا کرد»[۱۶] اینگونه استعمال می شود که پیش از مرگ حضرت عیسی همگی اهل کتاب به وی ایمان آورده، یهودیان نبوتش را میپذیرند و مسیحیان از اعتقاد و باور به الوهیت وی دست بر میداراهستند؛ چراکه مسیح(ع) هنگام ظهور امام مجال(ع) از عرش فرود آمده، در نماز به وی اقتدا مینماید و همین دستور موجب هدایت اهل کتاب میشود.[۱۷] در حدیثی از امام باقر(ع) نیز این آیه بر نزول حضرت عیسی(ع) در زمانه ظهور تطبیق گردیده است.[۱۸]
در انجیل
رجوع و برگشت حضرت عیسی دربین مسیحیان با تیتر «second coming» (به معنای داخل شدن/ظهور دوم) دارای شهرت میباشد[۱۹] و در مواضعی از انجیل به رجوع وی اشاره شدهاست.[۲۰] به گفته بعضی از پژوهشگران، مسئله رجوع حضرت عیسی در انجیل بیش تر از سیصد توشه و در یک سری باب بدون نقص (مانند انجیل متی باب ۲۴ و ۲۵ و انجیل مرقس باب ۱۳) آورده شده میباشد.[۲۱] مبنی بر نظارتهای ایفا گرفته از انجیل، مسیحیان بر این باورند که مسیح در آخرالزمان بازگشته، اپلیکیشن نجات را کامل شدن مینماید و در آن هنگام صلح بی نقص در عالم برقرار گردیده، هیچ پیکار و کشتاری جاری ساختن نمیگیرد.[۲۲] یادگرفتن ظلم در عالم، بروز قحطی و زلزله در نقاط متفاوت، تیره و تار شدن خورشید و ماه و خروج دجال از آرمهای رجوع و برگشت عیسی(ع) در انجیل، معرفی شدهاست.[۲۳]
جای و فرصت رجوع
در حدیثی از امام درستگو(ع)، دمشق تحت عنوان محل نزول عیسی(ع) معیّن شدهاست.[۲۴] البته محمدتقی مجلسی در کتاب لوامع صاحبقرانی محل نزول اورا مکه معرفی نموده است.[۲۵] در احادیث اهل تسنن نیز محلهای مختلفی بهتیتر محل نزول معرفی شدهاست که از آنها میقدرت به بیتالمقدس[۲۶] و پل سپید در مورد شرقی دمشق اشاره نمود.[۲۷]
مجال ظریف نزول حضرت عیسی(ع) در روایات ذکر نشده، البته بعضی از دانشمندان احتمال دادهاند کهاین دستور در اولِ ظهور امام فرصت صورت خواهد اعطا کرد.[۲۸] ابوالفتوح رازی و طبرسی از مفسران قرن ششم هجری، آیه ۶۱ سوره زخرف[یادداشت ۱] را بر حضرت عیسی(ع) تطبیق داده، بر این باورند که نزول مسیح(ع) از موقعیت و علائم برپایی روز قیامت میباشد؛ از این رو نزول حضرت عیسی(ع) قبل از برپایی روز قیامت متفحص می شود.[۲۹] این تعبیروتفسیر که در بعضا از احادیث اهل تسنن نیز چشم میگردد،[۳۰] بر برگشت عیسی(ع) در روزگار ظهور امام مهدی(عج) تطبیق داده شدهاست؛[۳۱] چراکه ظهور حضرت مهدی(عج) نیز در آخرالزمان حادثه می افتد.[۳۲]
اقدامات حضرت عیسی بعداز برگشت
مبنی بر روایتی از امام راست گو(ع)، مقصود از نزول حضرت عیسی، مدد کردن امام مهدی(ع) میباشد.[۳۳] در برخی از داستانها عیسی(ع) بانکدار حضرت مهدی معرفی گردیده است.[۳۴] در روایاتی از اهل تسنن حضرت مسیح خویش را وزیر امام بعدازظهر(ع) معرفی مینماید[۳۵] که منصب قضاوت را بر ذمه خواهد گرفت.[۳۶] بر طبق روایتی در درست بخاری، عیسی(ع) بعداز نازل شدن، صلیب مسیحیان را شکسته، خوک را میکشد (کنایه از حرام کردن تناول کردن گوشت خوک[۳۷]) و بر مسیحیان جزیه گزینش مینماید و با وارد شدن او عموم چنان بینیاز می شوند که هیچکس مالی را نمیپذیرد.[۳۸] همینطور بر طبق روایاتی از شیعه و سنی، حضرت عیسی اقدامات پایین را در روزگار ظهور ایفا خواهد اعطا کرد:
اقتدا کردن در نماز به امام مجال(عج)
بر پایه ی داستانهای زیادی از شیعه و سنی، عیسی(ع) در قرائت نماز به امام فرصت(عج) اقتدا خواهد کرد.[۳۹] به گفته بعضا از دانشمندان در منابع روایی شیعهها اقتدا کردن حضرت مسیح به امام مهدی(ع) در چهارده قصه اورده شده میباشد.[۴۰] اگرچه در احادیثِ مرتبط با اقتدا کردن عیسی به امام فرصت، نقش معرفتی دیگری به طور مصرح ذکر نشده میباشد؛[۴۱] البته محققان با استعمال از مضمون ماجراها نکاتی را دراینباره بیان کردهاند:
تصریح به مرجعیت سیاسی و شرعی امام مهدی(عج).[۴۲]
تسلیم شدن مسیحیان در قبال امام فرصت(عج) و اسلام آوردن آن ها؛[۴۳]
به حیث علی کورانی اقتدای مسیح به امام بعدازظهر، وقتی رخداد میفتد که رومیان قسم خویش با امام(عج) را نقض مینمایند و عیسی(ع) با این فعالیت خویش در قبال آن ها موضعگیری مینماید.[۴۴]
برگشت حضرت عیسی از اتفاق ها قطعی زمان ظهور امام مهدی(عج) میباشد که مسلمانها و مسیحیان به برگشت حضرت عیسی در آخرالزمان اعتقادوباور داراهستند. این زمینه در جاهای زیادی از انجیل آمده میباشد و به نظریه بعضی از مفسران قرآن، آیاتی از قرآن نیز به برگشت حضرت عیسی(ع) در آخرالزمان اشاره مسجد الزهرا احمدآباد مشهد داراست.
در احادیث شیعه، مقصود از برگشت حضرت عیسی(ع)، کمک کردن امام مهدی(عج) دانسته گردیدهاست؛ چنانکه بر پایه ی احادیث اهل تسنن حضرت عیسی(ع) بعد از رجوع، خویش را وزیر امام مهدی(عج) معرفی مینماید. در منابع شیعه و سنی، جای های مختلفی تحت عنوان محل رجوع و برگشت حضرت عیسی(ع) گفته شده که مثلا آن ها میاقتدار به مکه، دمشق و بیتالمقدس اشاره آدرس مسجد الزهرا احمدآباد مشهد نمود.
بر طبق روایات مستفیض از شیعه و سنی، عیسی(ع) بعداز برگشت، در اقامه نماز به امام دوازدهم اقتدا مینماید. در بعضی از داستانهای دیگر کشته شدن دجال و قتل یأجوج و مأجوج به عیسی(ع) منسوب شده میباشد؛ البته نجمالدین طبسی، از دانشمندان حوزه علمیه، اعتقاد دارد بنیامیه به دلیل بغضی که از اهلبیت(ع) داشتند، همت کردند با نسبت دادن این کارها به حضرت عیسی(ع)، او را مهدی موعود جلوه رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد دهند.
درباره رجوع و برگشت عیسی(ع) کتابها و نوشته ی علمیهایی مندرج میباشد؛ به عنوان مثال کتاب «نزول مسیح و ظهور موعود» به خودکار میرتقی حسینی گرگانی و کتاب «نقش حضرت مسیح(ع) در دولت مهدوی» شماره تلفن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد نوشته مجید یعقوبزاده.
مداقه و رده
برگشت عیسی(ع) از اتفاق ها قطعی روزگار ظهور امام مهدی(عج) به شمار آمده میباشد.[۱] اگرچه اندیشمندان مسلمان در زنده بودن یا این که وفات حضرت عیسی رخداد لحاظ ندارند، البته بیشتر آنان به زنده بودن او اعتقادوباور دارا هستند.[۲] به گفته علی کورانی در کتاب بعد از ظهر الظهور، رجوع حضرت عیسی(ع) در طول ظهور امام مجال(عج) فی مابین مسلمانها زمینهای گزینه واقعه میباشد.[۳] بعضی از پژوهشگران معتقدند ضمن مسلمان ها، فی مابین مسیحیان نیز این مورد گزینه رخداد میباشد؛[۴] ولی در مسیحیت برخلاف اسلام، عیسی(ع) را منجی موعود معرفی کردهاند.[۵]
در منابع روایی اهل تسنن ۲۸ داستان[۶] و در منابع روایی شیعه ۳۰ ماجرا در ارتباط نزول حضرت عیسی(ع) در زمانه ظهور وارداتی میباشد،[۷] که سید محمدحسین طباطبائی تالیف کننده المیزان، آنهارا مستفیض میداند.[۸]
اشاره به رجوع و برگشت حضرت عیسی در کتابهای آسمانی
شماری از مفسران آیهها ۴۶ سوره آل عمران و ۱۵۹ سوره نساء را بر برگشت حضرت عیسی(ع) در حین ظهور تطبیق دادهاند؛ چنانکه در قسمتهای مختلفی از انجیل این مسئله به طور مصرح نقل شده میباشد:
آیه ۴۶ سوره آل عمران
به گفته ناصر مکارم شیرازی مولف تعبیر و تفسیر مثال، این احتمال وجود داراست که آیه «وَ یُکَلِّمُ النَّاسَ فِی الْمَهْدِ وَ کَهْلًا وَ مِنَ الصَّالِحِینَ» و در گهواره و میانسالی با عموم کلام خواهد ذکر کرد؛ و از شایستگان میباشد.» یک نوع پیشگویی در زمینهی برگشت عیسی(ع) باشد؛[۹] چون واژه و کلمه «کَهْل» در عربی به معنای مرد در بینسال به شغل میرود،[۱۰] و از طرفی آورده شده، حضرت عیسی(ع) در سن ۳۲[۱۱] یا این که ۳۳ سالگی به عرش عروج نموده است.[۱۲] در حدیثی از امام راستگو(ع) عروج وی در ۳۳ سالگی دانسته شدهاست.[۱۳] ازاینرو، عیسی(ع) تا پیش از عروج به اسمان به بینسالی نرسیده بود؛ به همین ادله بینسالی او در بعدی و طبق احادیث، در حین ظهور امام بعدازظهر(ع) متفحص گردد.[۱۴] به گفته بعضی از پژوهشگران حرف اعلام کردن حضرت عیسی در دو زمان بسیار التفات داراست: ۱. وقتی که آبروی مادرش مریم در خطر بود و وی میخواست مامان خویش را از افترا ناروا مبرّا سازد ۲. سپس که حضرت مهدی(عج) ظهور مینماید و عیسی اهل کتاب را به تقلید از وی فرا میخواند.[۱۵]
آیه ۱۵۹ سوره نساء
محمدحسین طباطبایی و محمد صادقی تهرانی، از مفسران شیعه، معتقدند از آیه «وَ إِن مِّنْ أَهْلِ الْكِتَابِ إِلَّا لَيُؤْمِنَنَّ بِهِ قَبْلَ مَوْتِهِ ۖ وَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَكُونُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا؛ و هیچ یک از اهل کتاب وجود ندارد مگر آنکه قبل از مرگش به وی ایمان آورد و عیسی در روز قیامت به ایمانشان مدرک خواهد اعطا کرد»[۱۶] اینگونه استعمال می شود که پیش از مرگ حضرت عیسی همگی اهل کتاب به وی ایمان آورده، یهودیان نبوتش را میپذیرند و مسیحیان از اعتقاد و باور به الوهیت وی دست بر میداراهستند؛ چراکه مسیح(ع) هنگام ظهور امام مجال(ع) از عرش فرود آمده، در نماز به وی اقتدا مینماید و همین دستور موجب هدایت اهل کتاب میشود.[۱۷] در حدیثی از امام باقر(ع) نیز این آیه بر نزول حضرت عیسی(ع) در زمانه ظهور تطبیق گردیده است.[۱۸]
در انجیل
رجوع و برگشت حضرت عیسی دربین مسیحیان با تیتر «second coming» (به معنای داخل شدن/ظهور دوم) دارای شهرت میباشد[۱۹] و در مواضعی از انجیل به رجوع وی اشاره شدهاست.[۲۰] به گفته بعضی از پژوهشگران، مسئله رجوع حضرت عیسی در انجیل بیش تر از سیصد توشه و در یک سری باب بدون نقص (مانند انجیل متی باب ۲۴ و ۲۵ و انجیل مرقس باب ۱۳) آورده شده میباشد.[۲۱] مبنی بر نظارتهای ایفا گرفته از انجیل، مسیحیان بر این باورند که مسیح در آخرالزمان بازگشته، اپلیکیشن نجات را کامل شدن مینماید و در آن هنگام صلح بی نقص در عالم برقرار گردیده، هیچ پیکار و کشتاری جاری ساختن نمیگیرد.[۲۲] یادگرفتن ظلم در عالم، بروز قحطی و زلزله در نقاط متفاوت، تیره و تار شدن خورشید و ماه و خروج دجال از آرمهای رجوع و برگشت عیسی(ع) در انجیل، معرفی شدهاست.[۲۳]
جای و فرصت رجوع
در حدیثی از امام درستگو(ع)، دمشق تحت عنوان محل نزول عیسی(ع) معیّن شدهاست.[۲۴] البته محمدتقی مجلسی در کتاب لوامع صاحبقرانی محل نزول اورا مکه معرفی نموده است.[۲۵] در احادیث اهل تسنن نیز محلهای مختلفی بهتیتر محل نزول معرفی شدهاست که از آنها میقدرت به بیتالمقدس[۲۶] و پل سپید در مورد شرقی دمشق اشاره نمود.[۲۷]
مجال ظریف نزول حضرت عیسی(ع) در روایات ذکر نشده، البته بعضی از دانشمندان احتمال دادهاند کهاین دستور در اولِ ظهور امام فرصت صورت خواهد اعطا کرد.[۲۸] ابوالفتوح رازی و طبرسی از مفسران قرن ششم هجری، آیه ۶۱ سوره زخرف[یادداشت ۱] را بر حضرت عیسی(ع) تطبیق داده، بر این باورند که نزول مسیح(ع) از موقعیت و علائم برپایی روز قیامت میباشد؛ از این رو نزول حضرت عیسی(ع) قبل از برپایی روز قیامت متفحص می شود.[۲۹] این تعبیروتفسیر که در بعضا از احادیث اهل تسنن نیز چشم میگردد،[۳۰] بر برگشت عیسی(ع) در روزگار ظهور امام مهدی(عج) تطبیق داده شدهاست؛[۳۱] چراکه ظهور حضرت مهدی(عج) نیز در آخرالزمان حادثه می افتد.[۳۲]
اقدامات حضرت عیسی بعداز برگشت
مبنی بر روایتی از امام راست گو(ع)، مقصود از نزول حضرت عیسی، مدد کردن امام مهدی(ع) میباشد.[۳۳] در برخی از داستانها عیسی(ع) بانکدار حضرت مهدی معرفی گردیده است.[۳۴] در روایاتی از اهل تسنن حضرت مسیح خویش را وزیر امام بعدازظهر(ع) معرفی مینماید[۳۵] که منصب قضاوت را بر ذمه خواهد گرفت.[۳۶] بر طبق روایتی در درست بخاری، عیسی(ع) بعداز نازل شدن، صلیب مسیحیان را شکسته، خوک را میکشد (کنایه از حرام کردن تناول کردن گوشت خوک[۳۷]) و بر مسیحیان جزیه گزینش مینماید و با وارد شدن او عموم چنان بینیاز می شوند که هیچکس مالی را نمیپذیرد.[۳۸] همینطور بر طبق روایاتی از شیعه و سنی، حضرت عیسی اقدامات پایین را در روزگار ظهور ایفا خواهد اعطا کرد:
اقتدا کردن در نماز به امام مجال(عج)
بر پایه ی داستانهای زیادی از شیعه و سنی، عیسی(ع) در قرائت نماز به امام فرصت(عج) اقتدا خواهد کرد.[۳۹] به گفته بعضا از دانشمندان در منابع روایی شیعهها اقتدا کردن حضرت مسیح به امام مهدی(ع) در چهارده قصه اورده شده میباشد.[۴۰] اگرچه در احادیثِ مرتبط با اقتدا کردن عیسی به امام فرصت، نقش معرفتی دیگری به طور مصرح ذکر نشده میباشد؛[۴۱] البته محققان با استعمال از مضمون ماجراها نکاتی را دراینباره بیان کردهاند:
تصریح به مرجعیت سیاسی و شرعی امام مهدی(عج).[۴۲]
تسلیم شدن مسیحیان در قبال امام فرصت(عج) و اسلام آوردن آن ها؛[۴۳]
به حیث علی کورانی اقتدای مسیح به امام بعدازظهر، وقتی رخداد میفتد که رومیان قسم خویش با امام(عج) را نقض مینمایند و عیسی(ع) با این فعالیت خویش در قبال آن ها موضعگیری مینماید.[۴۴]

بنای مدرن مسجد صعصعه