اصفهان باران هم آمد ولی رنگ رخنه بازسازی شدۀ گنبد روحانی لطف الله تغییر شماره تلفن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد و تحول نکرد...
نوسازی دو رخنه از گنبد مسجد روحانی لطفالله، موضوعی میباشد که حتی با توضیحات مکرر رئیس مقر جهانی میدان نقشعالم و پیمانکار این پروژه در حضور اهل یک محل رسانه نیز هنوز درباره آن اقناعی نتایج رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد نشده میباشد. انتقادها تا جایی پیش رفت که اسحاق جهانگیری، نائب رئیس اولیه مدیرجمهور از وزیر به جا مانده فرهنگی، توریسم و صنعت هایدستی خواست با تبیین و تشریح ظریف اقدامات اجراگردیده، گرفتاری عشق و علاقهمندان و مالکنظران نسبت به بازسازی این مسجد تاریخی را مرتفع سازد و شخصاً بر این دستور بررسی همیشگی آدرس مسجد الزهرا احمدآباد مشهد داشته باشد. اگرچه بینش یک کدام از اعضای هیئت اعزامی از سوی علیاصغر مونسان به اصفهان برای بازدید از پروژۀ مرمتی گنبد مسجد روضه خوان لطفالله نیز منتقدان را قانع نکرد.
ایسنا، بر آن شد تا انتقادهایی را که به فرآیند متعدد این پروژه وارداتی، از نگرش «منصور عسگری خوراسگانی» ناظر پروژه نوسازی گنبد مسجد روحانی لطفالله و متخصص پژوهش بر پروژههای تزئینات کاشیکاری اداره آحاد ارثیه مسجد الزهرا احمدآباد مشهد فرهنگی، صنعت هایدستی و توریسم استان اصفهان، دارنده دکترای رئیس ایجاد کرد و علمآموختۀ کارشناسی دستمزد و فوق لیسانس مهندسی عمران تحقیق کند. اظهاراتی کامل و ادامهدار، که خوانش آن حاصل قابلتوجهی را برای عشق و علاقهمندان به دعوا بازسازی گنبد روضه خوان لطفالله خواهد داشت. مشروح گفتههای وی اینگونه میباشد:
در زمینهی مسجد روحانی لطفالله اظهارنظرهای بخش اعظمی گردیدهاست. دوستانی میگفتند که مسجد روضه خوان لطفالله فرونشست دارااست، دوستانی میگفتند نقص بنا ای دارااست. اینها در چهارچوب صحبت میباشد. بههرحال اعتباری برای مسجد روضه خوان لطفالله در لحاظ دریافت شد که کاشیهایش سنجیده شود. بخشی از کاشیهای گریو گنبد سرازیرشد که بخشی از آن به وسیله واحد امانی اداره آحاد بازسازی شد و تحلیل ها آرم اعطا کرد که جراحت بالاتر از این صحبتها میباشد و کاشیها در اکثر نصیبها جداشدهاند.
هنگامی کاشیهای گریو گنبد ریزش کرد، ازنظر مسائل محافظت ایمنی و خودداری از وارد داخل شدن جراحت به عموم هم که گردیده، ضروری بود به تجدید بنا آن ورود کنیم. بعد از نظارت طرحهای مرمتی متعدد که ایفا گرفت، کوشش شد شیوه انجام و مخلوط مصالح آیتم به کارگیری را خوب کنیم، ضخامت دوغابها که درگذشته زیاد بود را معدود کردیم تا بتوانیم ضعفها را پوشش دهیم. نصیبهایی از کاشیهای گریو که ریزش کرده بود را نیز بهشکل موضعی ترمیم کردیم.
هنگامی ملات پایین کاشی فرسوده و پودر گردیده و چسبندگی ندارد با تزریق موضعی شاید یک یا این که دو سال پابرجا بماند اما مجدد جراحت میبیند و به همین ادله میباشد که ما بایستی مسائل را در کنار هم ببینیم. در مدیر پروژه می بایست هزینه، مجال و چگونگی را با هم ببینیم و مسائل اجتماعی را هم در لحاظ بگیریم که آیا این پروژه سبب ساز به مسائل اجتماعی و نگرانیهای همگانی میگردد؟ آیا کاهش رونق اقتصادی داریم؟ و مسائل متفاوت دیگر که می بایست تا قبل از اینً سنجیده شود.
نوسازی موضعی برای گنبد جوابگو عدم وجود
این را می بایست بیان کرد که درحالتی که بازسازی گنبد روحانی لطفالله الان آغاز نمی شد دو سال دیگر مطلقاً می بایست اعمال می شد آن هم هنگامی که با ریزش بیشتر کاشیها روبرو میشدیم. متأسفانه کاشیها چینخورده و ملات چسبندگی خویش را از دست داده میباشد و کاشیها جداشدهاند. اینجانب هم آغاز نگاهم به تجدید بنا گنبد موضعی بود و دیدی که از زیر داشتم تامل می کردم این قابلیت و امکان وجود داراست که بهشکل موضعی آن را نوسازی کنیم ولی با دیدن و نظارت بیشتر بدین فیض رسیدیم که با نوسازی موضعی شاید قدمت کاشی را صرفا دو سال ارتقا دهیم.
نوسازی اضطراری میباشد، اساتید فوریت را فهم نمینمایند
بعضا موضوعات می باشد که می بایست فورا به آن درنگ خواهد شد ولی هنگامی از اکثری حضرات و اساتید نظرخواهی می خواهد شد نو میخواهند مطالعه نمایند و تفاهم نامه ببندند! فوریت را شعور نمینمایند که تجدید بنا اضطراری میباشد. بههرحال هنگامی گریو گنبد مسجد روضه خوان لطفالله جراحت رویت کرد، قراردادی با تیتر تجدید بنا کاشیهای حیاط ورودی و گنبد مسجد روحانی لطفالله مهیا شد.
املای ننوشته اشتباه ندارد
صد درصد هیچ املای نانوشته نادرست ندارد ولی اینکه این نادرستها چقدر ناشیانه و چقدر غیرقابل خودداری بوده میباشد مداقه داراست. مجال در بازسازی سازه خیلی اساسی میباشد. شاید در حالتیکه بهموقع به اعطا کرد گریو گنبد نمیرسیدیم الان هیچکدام از کاشیهای کتیبه عدم وجود. در مسجد روحانی لطفالله اولین قدم این بود که گنبد و گریو گنبد نوسازی گردد و آنگاه نمای بدنه ورودی مسجد که بخشی از آن کاشیهای هفترنگ داراست در مرحلۀ سپس قرار گیرد. این مسئله هم پیشبینیگردیده بود که گنبد را بهشکل موضعی تجدید بنا و قطعه گذاری کنیم و تزریق اعمالگردیده و موزونسازی و استحکامبخشی پشت کاشی تمامی بهشکل موضعی صورت بپذیرد و تا آنجا که می شود دست به جراحی نزنیم.
مدرس رضایت، موفق مناقصۀ گریو گنبد بود
از روش سامانه مناقصات، اولیه آقای رضایت بهواسطۀ ارزش تحت خیس نسبت به پیمانکار دوم تعیین و شغل تجدید بنا کاشیکاری گریو را استارت فعالیت کردند که تفاهم نامه این نصیب از مسجد در ۲۲ اردیبهشت ماه ۹۷ با وی بسته شد و آقای عنایتی نفر دوم بودند. وضعیت بازسازی گریو گنبد عالی جلو رفت و بیشتراز ۹۵ درصد به عبارتی قطعات کاشیها برچیده و مجدداً ایفا و ماهیت متریال و طرح محافظت شد. تجدید بنا گریو حدود شش ماه زمان بر شد. گریو به آخر رسید و دیدیم حالت کاشیهای گنبد بسیار نامناسب میباشد که مدیر مقر تصمیم گرفتند، گنبد هم تجدید بنا خواهد شد.
تصمیمگیری برای تجدید بنا گنبد در حوزۀ مقر ارثیه جهانی نقشدنیا
ما حقیقتاً ناگزیر به برچیده شدن کاشیها بودیم اما دو یا این که سه متر اولِ گنبد به واسطه این که استحکام مورد نیاز را داشت برچیده نشد و سرجای خودش به یادماندنی شد اما در نصیبهای خیز گنبد کاشیها از سطح جداشده و چسبندگی ملات از دربین رفته بود. تصمیم بر این شد این نصیبها نوسازی گردد البته اینکه چطور و به وسیله چه کسی همۀ اینها مسائلی میباشد که در حوزۀ مقر تصمیمگیری شد.
معلم کاشیفعالیت کنار مجموعه بازسازی حضور داشت
تجربۀ ما نماد میدهد که طاقت فرساترین شغل های عمرانی و معماری، فعالیت گنبد میباشد. شاید در یک حوزه خاص تجربۀ یک جوان بیشتر باشد زیرا مشغول آن زمینه میباشد هر مورد پروژه خویش یک گواهی تحصیلی میباشد. کاشیکاری گنبد وضعیت خاص خودش را دارااست، در طول قراردارد، چندقوسی میباشد و توجه برداشت، پیادهسازی، پوستهسازی و نصب خیلی اصلی میباشد. ممکن میباشد کسی کاشیفعالیت باشد البته گنبدسازی نداند و نتواند کاشیکاری گنبد را ایفا دهد به همین عامل در تاثیر بیتجربگی به سازه زخم می رساند. هرکسی تخصص گنبد را ندارد درین شغل می بایست دانش و تجارب و اصول عمل دخیل باشند. گنبد بهواسطه خیز و شیبی که دارااست میتواند آبگیر گردد و برف و باران را در خویش نگه داراست کهاین برف به باطن قالب گنبد فرو رفته و موجب فاسدشدن ملات و از میان رفتن چسبندگی ملات گردیده، بهخصوص در نصیبهای خیرسرد گنبد که اکثر وقت ها ریزشها از این بخش رخداد می افتد. درین پروژه صراحت دارد که آقای رضایت کاشیشغل خلا اما معلم کاشیشغل در کنار دسته تجدید بنا گنبد روحانی لطفالله حضور داشت.
به سمت تجدید بنا نرفتیم
کلیه، معلم عفووبخششالله رضایت را بهتیتر استادی موفقدست در طاقزنی و قانونیبندی می شناسند و وی حقیقتاً درین حوزه دارای تخصص میباشند، طاقزنیها و قانونیبندی در سالن تیموری را معلم رضایت عمل کردند و هیچکس جز وی نمیتوانست حقیقتاً دراین حد بهنیکی شغل نماید. در مسجد جامع عتیق و مکتب مظفری هم شغل اکثری اجرا دادهاند. البته شاید نگاه مرمتی وی نسبت به نگاه تخصصیشان پاره ای ضعیف خیس باشد فرزندان وی هم با اعتنا به تجارب فعالیت تخصص عمران دارا هستند؛ ولی با همۀ این مورد ها همت شد پروژۀ گنبد مسجد روضه خوان لطفالله با نگاه مرمتی پیش برود و حقیقتاً هم به سمت بازسازی پیش نرفتیم.
اصفهان باران هم آمد ولی رنگ رخنه بازسازی شدۀ گنبد روحانی لطف الله تغییر شماره تلفن مسجد الزهرا احمدآباد مشهد و تحول نکرد...
نوسازی دو رخنه از گنبد مسجد روحانی لطفالله، موضوعی میباشد که حتی با توضیحات مکرر رئیس مقر جهانی میدان نقشعالم و پیمانکار این پروژه در حضور اهل یک محل رسانه نیز هنوز درباره آن اقناعی نتایج رزرو مسجد الزهرا احمدآباد مشهد نشده میباشد. انتقادها تا جایی پیش رفت که اسحاق جهانگیری، نائب رئیس اولیه مدیرجمهور از وزیر به جا مانده فرهنگی، توریسم و صنعت هایدستی خواست با تبیین و تشریح ظریف اقدامات اجراگردیده، گرفتاری عشق و علاقهمندان و مالکنظران نسبت به بازسازی این مسجد تاریخی را مرتفع سازد و شخصاً بر این دستور بررسی همیشگی آدرس مسجد الزهرا احمدآباد مشهد داشته باشد. اگرچه بینش یک کدام از اعضای هیئت اعزامی از سوی علیاصغر مونسان به اصفهان برای بازدید از پروژۀ مرمتی گنبد مسجد روضه خوان لطفالله نیز منتقدان را قانع نکرد.
ایسنا، بر آن شد تا انتقادهایی را که به فرآیند متعدد این پروژه وارداتی، از نگرش «منصور عسگری خوراسگانی» ناظر پروژه نوسازی گنبد مسجد روحانی لطفالله و متخصص پژوهش بر پروژههای تزئینات کاشیکاری اداره آحاد ارثیه مسجد الزهرا احمدآباد مشهد فرهنگی، صنعت هایدستی و توریسم استان اصفهان، دارنده دکترای رئیس ایجاد کرد و علمآموختۀ کارشناسی دستمزد و فوق لیسانس مهندسی عمران تحقیق کند. اظهاراتی کامل و ادامهدار، که خوانش آن حاصل قابلتوجهی را برای عشق و علاقهمندان به دعوا بازسازی گنبد روضه خوان لطفالله خواهد داشت. مشروح گفتههای وی اینگونه میباشد:
در زمینهی مسجد روحانی لطفالله اظهارنظرهای بخش اعظمی گردیدهاست. دوستانی میگفتند که مسجد روضه خوان لطفالله فرونشست دارااست، دوستانی میگفتند نقص بنا ای دارااست. اینها در چهارچوب صحبت میباشد. بههرحال اعتباری برای مسجد روضه خوان لطفالله در لحاظ دریافت شد که کاشیهایش سنجیده شود. بخشی از کاشیهای گریو گنبد سرازیرشد که بخشی از آن به وسیله واحد امانی اداره آحاد بازسازی شد و تحلیل ها آرم اعطا کرد که جراحت بالاتر از این صحبتها میباشد و کاشیها در اکثر نصیبها جداشدهاند.
هنگامی کاشیهای گریو گنبد ریزش کرد، ازنظر مسائل محافظت ایمنی و خودداری از وارد داخل شدن جراحت به عموم هم که گردیده، ضروری بود به تجدید بنا آن ورود کنیم. بعد از نظارت طرحهای مرمتی متعدد که ایفا گرفت، کوشش شد شیوه انجام و مخلوط مصالح آیتم به کارگیری را خوب کنیم، ضخامت دوغابها که درگذشته زیاد بود را معدود کردیم تا بتوانیم ضعفها را پوشش دهیم. نصیبهایی از کاشیهای گریو که ریزش کرده بود را نیز بهشکل موضعی ترمیم کردیم.
هنگامی ملات پایین کاشی فرسوده و پودر گردیده و چسبندگی ندارد با تزریق موضعی شاید یک یا این که دو سال پابرجا بماند اما مجدد جراحت میبیند و به همین ادله میباشد که ما بایستی مسائل را در کنار هم ببینیم. در مدیر پروژه می بایست هزینه، مجال و چگونگی را با هم ببینیم و مسائل اجتماعی را هم در لحاظ بگیریم که آیا این پروژه سبب ساز به مسائل اجتماعی و نگرانیهای همگانی میگردد؟ آیا کاهش رونق اقتصادی داریم؟ و مسائل متفاوت دیگر که می بایست تا قبل از اینً سنجیده شود.
نوسازی موضعی برای گنبد جوابگو عدم وجود
این را می بایست بیان کرد که درحالتی که بازسازی گنبد روحانی لطفالله الان آغاز نمی شد دو سال دیگر مطلقاً می بایست اعمال می شد آن هم هنگامی که با ریزش بیشتر کاشیها روبرو میشدیم. متأسفانه کاشیها چینخورده و ملات چسبندگی خویش را از دست داده میباشد و کاشیها جداشدهاند. اینجانب هم آغاز نگاهم به تجدید بنا گنبد موضعی بود و دیدی که از زیر داشتم تامل می کردم این قابلیت و امکان وجود داراست که بهشکل موضعی آن را نوسازی کنیم ولی با دیدن و نظارت بیشتر بدین فیض رسیدیم که با نوسازی موضعی شاید قدمت کاشی را صرفا دو سال ارتقا دهیم.
نوسازی اضطراری میباشد، اساتید فوریت را فهم نمینمایند
بعضا موضوعات می باشد که می بایست فورا به آن درنگ خواهد شد ولی هنگامی از اکثری حضرات و اساتید نظرخواهی می خواهد شد نو میخواهند مطالعه نمایند و تفاهم نامه ببندند! فوریت را شعور نمینمایند که تجدید بنا اضطراری میباشد. بههرحال هنگامی گریو گنبد مسجد روضه خوان لطفالله جراحت رویت کرد، قراردادی با تیتر تجدید بنا کاشیهای حیاط ورودی و گنبد مسجد روحانی لطفالله مهیا شد.
املای ننوشته اشتباه ندارد
صد درصد هیچ املای نانوشته نادرست ندارد ولی اینکه این نادرستها چقدر ناشیانه و چقدر غیرقابل خودداری بوده میباشد مداقه داراست. مجال در بازسازی سازه خیلی اساسی میباشد. شاید در حالتیکه بهموقع به اعطا کرد گریو گنبد نمیرسیدیم الان هیچکدام از کاشیهای کتیبه عدم وجود. در مسجد روحانی لطفالله اولین قدم این بود که گنبد و گریو گنبد نوسازی گردد و آنگاه نمای بدنه ورودی مسجد که بخشی از آن کاشیهای هفترنگ داراست در مرحلۀ سپس قرار گیرد. این مسئله هم پیشبینیگردیده بود که گنبد را بهشکل موضعی تجدید بنا و قطعه گذاری کنیم و تزریق اعمالگردیده و موزونسازی و استحکامبخشی پشت کاشی تمامی بهشکل موضعی صورت بپذیرد و تا آنجا که می شود دست به جراحی نزنیم.
مدرس رضایت، موفق مناقصۀ گریو گنبد بود
از روش سامانه مناقصات، اولیه آقای رضایت بهواسطۀ ارزش تحت خیس نسبت به پیمانکار دوم تعیین و شغل تجدید بنا کاشیکاری گریو را استارت فعالیت کردند که تفاهم نامه این نصیب از مسجد در ۲۲ اردیبهشت ماه ۹۷ با وی بسته شد و آقای عنایتی نفر دوم بودند. وضعیت بازسازی گریو گنبد عالی جلو رفت و بیشتراز ۹۵ درصد به عبارتی قطعات کاشیها برچیده و مجدداً ایفا و ماهیت متریال و طرح محافظت شد. تجدید بنا گریو حدود شش ماه زمان بر شد. گریو به آخر رسید و دیدیم حالت کاشیهای گنبد بسیار نامناسب میباشد که مدیر مقر تصمیم گرفتند، گنبد هم تجدید بنا خواهد شد.
تصمیمگیری برای تجدید بنا گنبد در حوزۀ مقر ارثیه جهانی نقشدنیا
ما حقیقتاً ناگزیر به برچیده شدن کاشیها بودیم اما دو یا این که سه متر اولِ گنبد به واسطه این که استحکام مورد نیاز را داشت برچیده نشد و سرجای خودش به یادماندنی شد اما در نصیبهای خیز گنبد کاشیها از سطح جداشده و چسبندگی ملات از دربین رفته بود. تصمیم بر این شد این نصیبها نوسازی گردد البته اینکه چطور و به وسیله چه کسی همۀ اینها مسائلی میباشد که در حوزۀ مقر تصمیمگیری شد.
معلم کاشیفعالیت کنار مجموعه بازسازی حضور داشت
تجربۀ ما نماد میدهد که طاقت فرساترین شغل های عمرانی و معماری، فعالیت گنبد میباشد. شاید در یک حوزه خاص تجربۀ یک جوان بیشتر باشد زیرا مشغول آن زمینه میباشد هر مورد پروژه خویش یک گواهی تحصیلی میباشد. کاشیکاری گنبد وضعیت خاص خودش را دارااست، در طول قراردارد، چندقوسی میباشد و توجه برداشت، پیادهسازی، پوستهسازی و نصب خیلی اصلی میباشد. ممکن میباشد کسی کاشیفعالیت باشد البته گنبدسازی نداند و نتواند کاشیکاری گنبد را ایفا دهد به همین عامل در تاثیر بیتجربگی به سازه زخم می رساند. هرکسی تخصص گنبد را ندارد درین شغل می بایست دانش و تجارب و اصول عمل دخیل باشند. گنبد بهواسطه خیز و شیبی که دارااست میتواند آبگیر گردد و برف و باران را در خویش نگه داراست کهاین برف به باطن قالب گنبد فرو رفته و موجب فاسدشدن ملات و از میان رفتن چسبندگی ملات گردیده، بهخصوص در نصیبهای خیرسرد گنبد که اکثر وقت ها ریزشها از این بخش رخداد می افتد. درین پروژه صراحت دارد که آقای رضایت کاشیشغل خلا اما معلم کاشیشغل در کنار دسته تجدید بنا گنبد روحانی لطفالله حضور داشت.
به سمت تجدید بنا نرفتیم
کلیه، معلم عفووبخششالله رضایت را بهتیتر استادی موفقدست در طاقزنی و قانونیبندی می شناسند و وی حقیقتاً درین حوزه دارای تخصص میباشند، طاقزنیها و قانونیبندی در سالن تیموری را معلم رضایت عمل کردند و هیچکس جز وی نمیتوانست حقیقتاً دراین حد بهنیکی شغل نماید. در مسجد جامع عتیق و مکتب مظفری هم شغل اکثری اجرا دادهاند. البته شاید نگاه مرمتی وی نسبت به نگاه تخصصیشان پاره ای ضعیف خیس باشد فرزندان وی هم با اعتنا به تجارب فعالیت تخصص عمران دارا هستند؛ ولی با همۀ این مورد ها همت شد پروژۀ گنبد مسجد روضه خوان لطفالله با نگاه مرمتی پیش برود و حقیقتاً هم به سمت بازسازی پیش نرفتیم.
بنای مدرن مسجد صعصعه